indikasi obat furosemide how can i buy warfarin 90 5 mg septrin 300 mg lithium carbonate doctors cialis generico consegna 24h viagrabuy super viagra obat oral aborsi japans online pharmacy can i get viagra in morocco colchicine in mexico ninth st pharmacy viagra valencia sildenafil kaufen buy cortisone injections ciallis to purchase soviclor buy meds without a prescription viagra online no prescriptions does cialis work right away buy amitriptyline 50 mg no prescription walmart pharmacy price check viagra canadian pharmacy support team cipa approved pharmacies buy flagyl 400 mg shipping atenolol no prescription from canada furosemide 40 mg buy online planet drugs direkt plavix viagra jelly orange get lisinopril viagra how to get a prescription ampicillin to buy penegra in pakistan buy doxycycline 100mg online order men viagra from a canada pharmacy cialis in singapore where to buy tantra oral jelly review pfizer brand viagra canada overnight pharmacy 4 u where shold i buy viagra in mumbai when does viagra go generic buy viagra in tijuana buy nexium without presciption viagra stay hard after coming aldactone best place to buy gernic cialis cialis one a day review dove_comprare_il_cialis_yahoo cialis 5 mg online pharmacy buy viagra shopping online in europe generic viagra low dose 25 mg provera canada viagra in the united states compare prescription prices in florida viagra for women samples propecia 1mg side effects about viagra in hindi ramipril vs viagra can you shoot up meloxicam cialis 5 mg prix pharmacie non prescriptionasthma inhalers tristan shone where to buy viagra in hong kong viagra wiretransfer cialis canadian pha atacand withouta script propranolol tablets buy online uk cialis on sale pay-pal xenical at boots doxycycline antibiotics for sale viagra soft online price of viagra tablets canadian pet pharmacy no prescription best viagra in the hyderabad market misoprostol dose for missed abortion can i buy alli in canada albuterol sulfate syrup online aayrwedik pipls black markets levitra with beer viagra pfizer billig kaufen viagra rezeptfrei bestellen brupen amoxicilin dosis obat azithromycin india viagra pharmaceutical companies atomoxetine where can i buy cialis with paypal fluconazole over the counter usa greenline pharmacy spam naklofen duo english language cialis black for sale suprax 100 cara minum cytotec cheap kamagra thailand levitra non prescription canadian pharmacies that accept amex canada deltasone medication your online pharmacy se 1 3 days shipping on ed pills ordonnance viagra cialis 20mg price at walmart oradexon tabletten kaufen shelf life of doxycycline tablets 100mg onllinepharmacy advair 500 50 generic black cialis 800 mg best prices european pharmacyonline viagra turk cialis and levitra together clomid 100mg uk how long does bactrim take to work amoxicillin and cephalexin together www.profesionalviagra is cialis better than viagra strongest viagra purchase orlistat 60 mg buy viagra without a rx in the us albuterol sulfate inhaler viagra shelf life viagra online echeck payment pletal 120mg viagra side effects tadalafil viagra 100mg no prescription albeuterol nebulizer canada suhagra-100 free prescription drug low dose cialis order z pack online crestor 10mg cialis per nachnahme kaufen wholesale cialis discount 10 mg cialis synthroid weight loss pills plavix bronchospray rezeptfrei asacol boots pharmacy compare canadian pharcharmy online purchasing domperidone mexico pharmacy silagra paypal xl pharmacy vip transactions accutane generic cost without insurance online purchase antiboitic for clamydia tramadol 50mg tab hctz no rx clomiphene for men sale in uk cialis generika 5mg us pharmacy overnight colchicine fluconazole without a prescription cefixime generic cheap cialis inde soft viagra for sale in canada finasteride generic 1mg viagrano prescription can you take too much cialis generic viagra forum cipla india pharmaceutical buy nitroglycerin ointment online cialis professional new zealand rx canada pharmacy accutane cialis usa online paypal nexium ordering no prescription clomid in australia is alli available again prigily name of female viagra pi... brand viagra and cialis online rx from mexico street value of clonazepam what size fluconazole for a small dog propecia cheap online india can you take nolvadex every other day i want to buy viagra online lasix 12.5 mg for dogs yellow can you buy diflucan over the counter cialisgenerictadafil sale for monophosphate cgmp cialis on sale clomiphene citrate dosage for men biaxin how much is cialis in canada no scrip online pharmacies buy promethazine w codeine elidel doxy ajanta pharma 50mg kamagra eds drugstore buy 36 hour cialis online flagyl 400mg tablets dosage buy qsiva on line filitra bactrim cheap online cialis daily or 36 hour phentermine finasteride buy levitra without a prescription description mylan bupropion xl 150 mg list of canadian prescription drug original viagra pfizer price levitra without rx in the united states free viagra sample pack free 120mg erectile tablets canadian pharmacy online drugstore where to order cialis pills comment prendre cytotec alli reviews 2013 purchase combivent bactrim ds online no prescription pil postinor buy generic acyclovir suhagraat ka tarika usaovernightpharmacy como conseguir cytotec en chicago viagra from india safe bactrim ds 800 160 cost overnight prednisone no prescription can i buy cytotec over the counter pregnant free trials team viagra where to buy doxycycline for dogs 100 mg lasix viagra generic with out prescription fluoxetine 10 mg en mexico avodart without a perscription rx online is biochem letrozole legit genuine pfizer viagra 100mg cafergot prescription suhaag raat ka tarika suhagra 100mg prednisone tablets finasteride india price revatio cost canadian ciprofloxacin without a prescription buy anastrozole no prescription viagra and cialas for aale cheap cialis online usa levitra vs cialis canadian pharmacy cialis las vegas quetiapine and gabapentine interaction cipla viagra furasemidum to buy uk under the tongue sildenafil cit retin a without script buy permethrin celebrex commercial beach location std pills for sale commercialisti buy viagra online no script amlodipine besylate en espanol cialis australia buy clonazepam sale online cialis from canada online pharmacy what is prednisone used for in humans cheap trihexyphenidyl hydrochloride instant erection pills buy nexium online usa no rx amoxacellian where to buy ciprofloxacin hcl order cefspan female cialis online online meds tretinoin cream purchase synthriod without prescription erection pills in canada sialis de 5mg para que sirve la prednisona buy elavil online with out prescription the centurions sildenafil generic canada buy lithium pill without prescription can i take 4 5mg cialis viagra without a doctor filitra 20 viagra 100mg pills for sale buy letrozole australia 100 mg doxycycline for dogs forzest tablets for sale in europe canada: buy primatene mist 1145 order antibiotics overnight pharmacy maxaman ciprofloxacino 250 vardenafil cheap 5 10 mg amoxicillin to buy on line viagra sildenafil online buy clomid online cheap elavil buy paypal sample viagra australia queensland how to get accutane without insurance accutanesuppliers generic nitroglycerin tablets propecia ireland onlinepharmacieswithoutprescription minocycline cost without insurance free propecia sample e20 pill no prescription prednisone forum propecia review erectile dysfunction meaning in tamil fanateride for sale levitra 20mg tablets mfg gsk cheap finasteride 1mg best deal brand cialis lilly viagra for women .uk viagra cost per pill costco 66 online pharmacy for gonorrhea what does viagra look like levitra with out prescription online pharmacies in thiland neo medrol hydroxyzine no prescriptions indian pharmacy ordering zoloft without a script where can i buy xenical diet pills canada pharmacy mebendazole buy cheap bupropion 150mg in usa how long for viagra to work want to buy levitra viagra black where to purchase low cost levitra cytotec online no prescription donde comprar viagra en usa santissimo bar best viagra online pharmacy viagraversand canadian pharmacy viagra paypal buy tretinoin in canada cheap rx pharmacy clomid tablets buy without prescription antibiotics by mail zenerx nuevo laredo mexico pharmacies valtrex price alli capsules aciclovir zovirax tabletten kopen no prescription antibiotics online viagra ireland synthroid without prescription cialis supplier canada india on line pharmacy where to buy real finasterides purchasing viagra and cialis 1285 adhd drugs online buy how to use cialis soft pyridium cialis france livraison 48 heures usa) online antibiotics generic viagra sildenafil 100mg buy scripts from canada flegile daily cialis 5 mg for sale how to use viagra properly suhagra 100 with free shipping doxycline from canada non generic viagra online pharmacy pharmacies in canada voltaren oyunu minocin mr gabapentin 300 mg side effects online suhagra drug store in india generic prednisone no prescription pharcharmy buy floxin online cheapest female viagra australia genuine cialis online shopping viagra_100mg_rezeptfrei_kaufen india rx pharmacy torono cialis how to buy pfizer viagra pills online cialis bulk order viagra pas cher au canada cheap kamagra jelly is alli available in canada where to buy viagra in saint louis mo can erythromycin cause miscarriage? take 2 cialis pills levitra lowest price world select pharmacy coupon bromocriptine buy without prescription can i buy real cialis online kesan pil perancang marvelon viagra for women free samples ampicillin 500 mg on amazon buy celoxib discount adhd meds accutane from canada sildenafil citrate uk buy herbal viagra online buy ed red viagra 200mg tinidazole buy online aus where to buy triamterene hctz buy levitra super active online propecia precio vegetal vigra on ebay cialis 20 versus 40 mg buy retin a on line tadalafil 40mg buy cialis profrssional russian pharmacy in the usa rythmol in hong kong,s pharmacy blue diamond pill 100 buy viagra fast ceebis erythromycin ointment over the counter norvasc for sale lamictal makers cialis daily review watson 540 indian viagra online minoxidil shampoo buy fluconazole cheap from india half cialis cheap lasix 40 mg buy levothyroxine 50 mcg online ireland cheapest price for cialis modrijani liquid cialis research chemicals ranitidine 150 mg recommended viagia sites is baclofen a controlled substance synthroid testosterone reviews viagra nebenwirkungen requip mercury drug philippines price list generic viagra purchase pharmacy support team 200 mg cialis where to buy cheap frusemide can u snort trazodone 100 mg buy generic tadalafil buy ethinyl estradiol online buying clozaril acheter xenical pas cher clomid from india alli 120 cabadian pharmacy prednisolome flomax pay w mastercard mexican z pack levitra professional overnight delivery how to use cialis 10mg canada pharmacies free shipping cost of levitra at walmart pain meds no script where to buy cialis registered brand cialis brand 20 mg original donde venden cytotec en guatemala prod 161 buy antibiotics overnight cheap albuterol inhaler alli best price get free sample viagra prozac and weight gain free ed sample pack find discount cialis buy albendazole online no prescription legoland malaysia vigora 50 in hindi over the counter zofran real viagra hong kong reliable uk site to buy nolva analgin buy metformin without prescription tinidazole pills for sale viagra pour femme permethrin cream otc canada vermox 100mg trusted sites to buy viagra levitra sex pill terramycin for chicks. what is sildenafil used for accutane without insurance buy ventolin online buy cialis online south africa name brand cialis elavil generic 50 mg. no script generic nexium australia tramadol next day delivery cod viagra make me last longer orlistat in greece can i get chlomid to buy in ghana alli walmart microzide bonagyl levitra 400mg medications without script viagra samples 2 or 3 day shipping viagra with no subscription albuterol substitute over counter new alli is flagyl sold over the counter low price viagra online viagra for sale in uk adipex restonite reviews lamisil for sale buy zocor online without prescription headache after cialis 5mg generic cialis buy aricept wiyhout a prisception buy lantus insulin for cats
Створено: Середа, 17 березня 2010, 00:00
Wielki Kanon Pokutny św. Andrzeja z Krety

Wielki Kanon Pokutny św. Andrzeja z Krety Post to nade wszystko duchowa wędrówka, której celem jest Pascha – Święto nad Świętami, to przygotowanie do wypełnienia i objawienia, jakie niesie Pascha. Wszystkie cerkiewne wydarzenia grawitują wokół Paschy: całoroczny cykl świąt i niedziel to jedna wielka wędrówka i pielgrzymka w kierunku Paschy. Stanowi ona koniec, ale zarazem jest też początkiem – koniec wszystkiego, co „stare”, a początek nowego życia, ustawiczne przejście z tego świata do Królestwa już objawionego w Chrystusie. Wszelako „stare” życie, życie grzechu i małostkowości nie tak łatwo daje się przezwyciężyć i zmienić. Ewangelia oczekuje i żąda od człowieka wysiłku, do którego w swoim obecnym stanie nie jest on zdolny.

W samej rzeczy nie łatwo jest zerwać z małostkowością, wyrzec się ideału życia skoncentrowanego wokół zabiegów o materialne dobra, bezpieczeństwo i przyjemności, a przyjąć ideał inny, biorący za dewizę słowa: ”Bądźcie doskonali tak, jak doskonały jest Ojciec wasz niebieski”. Świat ten wszystkimi swoimi słowami mówi nam: bądźcie szczęśliwi, idźcie szeroką drogą i po linii najmniejszego oporu. Natomiast Chrystus w Ewangelii powiada: wybierajcie wąską drogę, walczcie i cierpcie, gdyż jest to jedyna droga do prawdziwego szczęścia. I o ile Kościół nie przyjdzie nam z pomocą, jakże zdecydowalibyśmy się na ten z pozoru straszny wybór, jak zdobylibyśmy się na pokajanie i powrót do świetlanej i radosnej obietnicy, którą corocznie daje nam Kościół w dzień Paschy? Taką właśnie pomocą ze strony Kościoła jest post – post mający nas przygotować do tego, byśmy przyjęli Paschę nie tylko, jako dzień, od którego można wszystko jeść i pić i do woli sobie folgować, lecz jako prawdziwy koniec tego, co „stare” i wstąpienie w „nowe” życie.

Zaś w liturgii Wielkiego Postu jednym z elementów wprowadzających nas w atmosferę pokuty, ułatwiającym refleksję nad potrzebą pokajania jest Wielki Kanon Pokutny świętego Andrzeja z Krety, śpiewany w częściach w czasie Wełykoho Powecziria (Wielkiej Komplety) w pierwszym tygodniu Wielkiego Postu, oraz w całości na Jutrzni w czwartek po IV niedzieli W. Postu.

Kanon ów, to dzieło szczególne. Chociaż napisany prozą, jest jednak wielkim dziełem poetyckim, jest przejawem „najwyższej poezji”. Składa się z 250 troparionów (strof), ułożonych w dziewięć pieśni. Jest to poemat bardzo bogaty w obrazy, porównania, zaczerpnięte zarówno ze Starego jak i z Nowego Testamentu, pełen głębokich refleksji. Jest jednak jedna myśl, która tej różnorodności nadaje ciągłości, tworzy szkielet całego utworu – jest to myśl o konieczności zwrócenia się grzesznej duszy ku Bogu. Jedno uczucie przenika wszystkie części całości – uczucie skruchy. Duchowe oko poety widzi wydarzenia obu Testamentów w świetle wiary. Postacie świętej historii albo wskazują mu przykłady życia duchowego, albo też przykładami upadku pobudzają duszę do wielkiego duchowego wysiłku. W obu przypadkach przedstawiają tajemnice życia wewnętrznego. Autor spogląda na świętą historię okiem dawnej przeszłości oświeconej światłem nowotestamentowego objawienia.

Św. Andrzej z Krety zaczyna swoje wyznania wobec Boga rozmyślaniem nad dziełami swego własnego życia i od razu wchodzi na drogę zbawiennej skruchy (pokajania) i przynoszenia Bogu pokutnych łez. To rozmyślanie Autor przeprowadza we własnym imieniu, a jednocześnie w imieniu wszystkich ludzi stających przed Bogiem w akcie zbawiennego spojrzenia na siebie i autoanalizy. Czcigodny Andrzej zaczyna od zwrócenia się ku Bogu w ten sposób, że w swej głębokiej chrześcijańskiej miłości jak gdyby bierze każdą ludzką duszę i razem z nią wzdycha nad nieprawością życia, razem z nią szuka sposobu wyjścia, nawrócenia, i prosi o nie. «Od czego zacznę opłakiwanie uczynków mego nieszczęsnego życia» – słyszymy pierwsze słowa pierwszego troparionu i niejako oczekujemy ich, i głęboko wzdychamy razem z twórcą Kanonu, i razem z nim wchodzimy w głębię jego rozmyślań. «Jakże mam zacząć, Chryste, ten dzisiejszy płacz (lamentacje) » – kontynuuje Autor – «Jednak, Ty, jako miłosierny, daj mi łzy pokuty».

To jest początek, jakby wprowadzenie do całego utworu. Potem rozpoczyna się przegląd biblijnych obrazów i analogii mających swe odniesienia do stanu ludzkiej duszy. Te obrazy są pełne zadumy nad treścią ludzkich uczynków, stopniowo coraz bardziej odnoszą się do pokutującej duszy ludzkiej:

«Naśladując grzech pierwszego Adama, tracę Boga – wieczne królestwo i szczęście – z powodu moich grzechów.
Adama sprawiedliwie wygnano z raju, albowiem nie zachował jedynego twego przykazania. Ileż będę musiał cierpieć ja, który raz po raz odrzucam Twoje ożywiające przykazania.
O, jakżeż upodabniam się do starodawnego zabójcy Lamecha, porywami namiętności zabijając duszę – jak on człowieka, rozum – jak on młodzieńca, i ciało moje – jak brata, podobnie jak Kain-zabójca».

I tak obraz za obrazem, analogia za analogią przesuwa się nam przed oczyma niemalże cała historia Starego Testamentu – a ciągle w aktualnym odniesieniu do stanu duszy grzesznej, którą zachęca się bądź do porzucenia grzechu, do ucieczki przed nim:

«Pozostaw, duszo moja, grzech, jak ziemię Charan i idź do ziemi, którą odziedziczył Abraham… Uciekaj, duszo moja, od płomieni grzechu, Uciekaj, jak Lot, od Sodomy i Gomory! Uciekaj od ognia wszelkiego nierozumnego (niemądrego) pragnienia»; bądź do wierności i gotowości na ofiarę: «wiedząc, nieszczęsna duszo moja, jak Izaaka przyniesiono tajemniczo na nową ofiarę całopalną dla Pana, naśladuj jego gotowość».

Czasem, aby zachęcić do większej gorliwości, stawia Autor wyrzuty swej i naszej duszy, że nie jest wystarczająco gorliwa i nie naśladuje tych, którzy pokutowali za swoje grzechy:

«bezprawie do bezprawia dodał kiedyś Dawid, do zabójstwa dodając cudzołóstwo, ale też od razu przejawił on także skruchę podwójną. A ty, duszo, uczyniwszy jeszcze gorsze (rzeczy), nie pokutowałaś wobec Boga».

Wiele jeszcze wydarzeń i postaci starotestamentowych przywołuje Autor, a wszystko po to, aby pogłębić refleksję, aby poruszyć duszę człowieka, zachęcić do pokuty i nawrócenia, zwrócenia się ku Bogu. Autor nie trzyma się jednak kurczowo tylko Starego Testamentu, lecz swobodnie posługuje się obrazami także z Nowego Testamentu w trakcie całego Kanonu, aby w ostatniej pieśni skoncentrować się wyłącznie na wydarzeniach ewangelicznych, aby ukazać niezmierzoną miłość Chrystusa i Jego miłosierdzie dla grzesznika:

«Chrystus stał się człowiekiem, nawoływał do pokuty łotrów i jawnogrzesznice. Nawróć się, duszo! Drzwi królestwa już otwarto i przed tobą wchodzą przez nie – nawróciwszy się – faryzeusz, celnicy i cudzołożnicy.
Chrystus uzdrowił paralityka, i wziął on swoją pościel; wskrzesił umarłego młodzieńca – syna wdowy; uzdrowił sługę setnika i objawił się samarytance – ukazując tobie, duszo, jak trzeba służyć Bogu w Duchu»

Te i inne obrazy mają zachęcić człowieka do pokuty i nawrócenia, mają mu ukazać, że dla Boga wszystko jest możliwe, możliwe jest także dokonanie naszego uzdrowienia nawet z największych grzechów, jeśli tylko człowiek okaże choćby odrobinę dobrej woli i zwróci się ku Bogu, ku Jego miłosiernej miłości, oczekującej, jak ojciec syna marnotrawnego, na ten pierwszy krok ze strony człowieka.
Czy jednak zwrócenie się ku Bogu możliwe jest dla człowieka, w którym narasta świadomość grzechu, nieprawości, podłości? Czy nie jest on raczej skłonny uciekać, skryć się, aby uniknąć karzącej ręki Boga? Nic bardziej mylnego. Nie, dusza nie chce uciekać przed Bogiem, nie odczuwa strachu przed Nim, bo wie, jest głęboko przekonana, że Bóg jest jedynym, który może podnieść człowieka z upadku; albowiem Bóg nie jest Bogiem karzącym, lecz Bogiem miłującym człowieka, Bogiem, który pochyla się nad nieszczęściem ludzkiego grzechu, Bogiem miłosiernym, – dlatego zwraca się do Niego z wielką ufnością i nadzieją.

«Szczerze przynosimy Ci, Zbawicielu, łzy naszych oczu i westchnienia z głębi serca, wzywając: Boże, zgrzeszyliśmy wobec Ciebie.
Tak, jak wybawiłeś Piotra, gdy tylko zawołał do Ciebie, pośpiesz się, aby i mnie zbawić, Zbawicielu.… Uratuj mnie od zwierza, wyciągnąwszy Twą rękę i wyprowadź z głębin grzechu.… Znam Ciebie, Władco, jako cichą przystań, pośpiesz się, by zbawić mnie z oplatających mnie głębin grzechu i rozpaczy».

Autor nie chce wystraszyć duszy człowieczej, niosącej na sobie piętno i rany grzechu, lecz delikatnie odsłania nieszczęście grzechu i przekonuje o tym, jak piękne jest życie w Bogu, jak wielkie miłosierdzie czeka na człowieka, który pragnie Boga, ale jednocześnie nie ukrywa, że ta droga ku Bogu – to czynna i doskonała pokuta.

Na początku Autor ukazuje to, co człowiek utracił – piękno pierwotnego życia z Bogiem, którego uosobieniem m.in. jest raj. Następnie rozwija myśl o tym, że Bóg nie stanie na sąd z duszą pokutującą, nie powoła się na wszystkie jej nieprawości, ale – przebaczając srogie przewinienia – zbawi ją. I dopiero, kiedy dusza zaufa dobremu i miłościwemu Pasterzowi, czcigodny Andrzej z całą szczerością przystępuje do odsłaniania duchowych ran: «Zostałem pokaleczony, poraniony! Oto strzały nieprzyjaciela przeszyły mą duszę i ciało, oto rany, wrzody i omdlenia ukazują ciosy moich dobrowolnych namiętności».

Nastrój pokutny wzmaga się. Autor razem z duszą pokutującą mówi, że to on sam jest tym człowiekiem, który bardziej od innych jest grzeszny: «Nie ma wśród ludzi nikogo, kto przewyższyłby nas w grzechu».

A skoro już jesteśmy przekonani o tej prawdzie, Autor ośmiela się ukazywać nam stopniowo coraz większe grzechy, odsłaniać wielkość naszego upadku, aby człowiek zrozumiał głębię swej nicości, swego duchowego ubóstwa: «nie ma w życiu ani grzechu, ani uczynku, ani zła, którego byśmy nie uczynili, Zbawicielu, umysłem, słowem, wolą, nagrzeszywszy pragnieniem i myślą, i uczynkami tak, jak nikt inny». Bo tylko doprowadziwszy duszę do uznania owego głębokiego duchowego ubóstwa, może teraz wprowadzać ją na drabinę ewangelicznej dobroci, przypominając pierwszą proklamację Chrystusowego kazania na górze: błogosławieni ubodzy duchem, albowiem ich jest królestwo niebieskie.

Tak oto człowiek wszedł w czynienie pokuty, odkrył przed Bogiem swój głęboko ukryty stan, sam dokonał sądu nad sobą i teraz, po wielkim duchowym wysiłku, oczekuje na zmiłowanie miłosiernego Boga: «Oszczędź, Panie, Twoje stworzenie, i jako Pasterz, odnajdź zaginione, przyprowadź zabłąkane, ochroń od wilka, uczyń mnie owcą w stadzie Twoich owiec».

Wielki Kanon Pokutny powoli dobiega końca. Jeszcze kilka strof – i trud zakończony. Czcigodny Andrzej dokonał swego rodzaju spowiedzi z całego swego życia, wprowadzając także nas, wszystkich chrześcijan, w słodycz wyznania i pokuty przed Bogiem. Na samym końcu swego dzieła wspomni jeszcze mądrego łotra: «O Miłosierny, jak wiernemu łotrowi, który poznał w tobie Boga, otwórz i dla mnie drzwi Twego sławnego królestwa».
W ten sposób Czcigodny przyrównuje się do łotra, do złoczyńcy, który w jednej chwili pokutnego nawrócenia otrzymał przebaczenie grzechów.

Święty Andrzej z Krety jawi się, jako wybitny nauczyciel i kaznodzieja pokutny. W Wielkim Kanonie Pokutnym, aby doprowadzić człowieka do ujrzenia prawdy o sobie i samooceny, wykorzystuje całe doświadczenie swego życia, wszystkie dane swego ducha, całą moc swego słowa, aby skierować człowieka ku pierwszemu i najważniejszemu wysiłkowi jego życia – ku pokucie, która jest jednym z ewangelicznych darów. Twórca Wielkiego Kanonu nie izoluje się od całej ludzkości, nie stawia siebie ponad innymi ludźmi, lecz razem z nimi zwraca się do Stworzyciela, otwiera przed nim swe serce i odsłania rany. Na tym polega wieczne, nieprzemijające znaczenie Wielkiego Kanonu Andrzeja z Krety. Być może nic z całego kościelnego piśmiennictwa tak bezpośrednio nie oddziaływuje na ludzką duszę, jak Wielki Kanon, obnażający całe zakłamanie, całe zło człowieka, a jednocześnie niosący tak wielką otuchę grzesznemu człowiekowi.

*********

Uważny uczestnik Jutrzni spostrzega, że w Kanonie znajdują się strofy skierowane do samego św. Andrzeja oraz do Marii zwanej Egipcjanką. Są to późniejsze dodatki do Kanonu. Świadczą one o wielkim znaczeniu, jakie Kościół przypisywał Kanonowi i jego twórcy, o wielkim szacunku, jaki żywi On dla świętego Autora tych strof i zwraca się także do niego, jako do świętego orędownika w niebie o pomoc w naszych doczesnych zmaganiach.
Czcigodna Maria Egipcjanka urodziła się w Aleksandrii w Egipcie. Przez długie lata prowadziła grzeszne życie. Nawraca się w czasie pielgrzymki do miejsc świętych w Jerozolimie. Po nawróceniu udaje się na pustynię i tam znowu przez długie lata modli się, płacze i pokutuje za swoje grzechy. Zmarła w roku 521. VI Sobór Powszechny polecił, aby na Jutrzni wraz z Wielkim Kanonem był czytany także życiorys czcigodnej Marii napisany przez patriarchę jerozolimskiego, św. Sofroniusza. A wszystko to po to, aby zachęcić człowieka współczesnego do podjęcia wysiłku prawdziwego nawrócenia i szczerej pokuty.

Św. Andrzej pochodził z Damaszku. W wieku ok. piętnastu lat udał się z pielgrzymką do Jerozolimy i tam wstąpił do klasztoru świętego Sawy. Swoją pobożnością, ale i bystrością umysłu zwrócił na siebie uwagę jerozolimskiego patriarchy Teodora, który wyświęcił go na lektora i subdiakona, i wziął go sobie na sekretarza. Prawdopodobnie był uczestnikiem VI Soboru Powszechnego w Konstantynopolu w 680 r. Po Soborze pozostał w Konstantynopolu, został wyświęcony na diakona, opiekował się sierocińcem i przytułkiem dla starców. Potem patriarcha Konstantynopola wyświęcił go na biskupa miasta Gortyna na Krecie, stąd jego przydomek: Andrzej z Krety. Zasłynął, jako znakomity kaznodzieja, pisarz kościelny i poeta. Swą mądrością i dobrocią przyciągał do siebie wielu, zarówno swoich wiernych jak i niewierzących. Do najbardziej znanych jego utworów należy bez wątpienia właśnie Wielki Kanon Pokutny, stanowiący do dziś część wielkopostnej liturgii w Kościołach Wschodnich tradycji bizantyjskiej.

o. Piotr J. Kuszka, osbm