apa itu dexamethasone best cheapest way to get cialis norsol kaufen cialis brand name online in us samonas therapeutic listening cds vendita cialis in italia nolvadex side effects in women liposafe testimonials examples diltiazem 120 mg tab teva pharmacy from india prescriptions from canada by mail 24 canada pharmacy overnight canadian pharmacy cefixime dispersible tablets 200mg tadalafil generic tijuana mexico diovan 160 cheapest pharmacy to buy viagra keburukan pil yasmin valtrex buy on line in us buy levothyroxine kamagra 100mg reputable site fosamax dosages aviagra 4 birds personality depakote withdrawal side effects cheap viagra samples buy zoloft with no prescription permethrin buy online antibiotics for strep throat aciclovir tablets 200mg altace side effects with alcohol prinivil lisinopril 20 mg no persciption silagra stromectol ivermectin co aprovel 150 mg enalapril medication order on line otc ventolin viagra super force gel capoten 25mg dose does viagra help treat bph altace side effects cough order levothyroxine using master card septra antibiotic uses no rx synthroid 112 pilex ointment side effect alfuzosin hydrochloride uses luvox cr side effects buy companzine online toprol medication information whats an average age men use viagra buy cytotec online no prescription viagra frau kaufen noroxine posologie arnica zineryt topical solution toradol shot how long does it last jasmine mickael jordan pics seroquel et zopiclone furosemide online rezeptfrei androgel testosterone replacement therapy lipitor side effects muscle pain muscle pain in legs generic viagra reviews purple pharmacy algodones mexico purchase valium without a prescription vidalta bosques de puerto buy viagra in houston where to buy alli diet pills cheap tamsulosin 0.4 mg side effects movie 2013 xeloda side effects capecitabine and oxaliplatin cialis 500 pills for cheap price alzytec 10mg percocet nizagara order online liquid lexapro sale microzide side effects novolog sliding scale minocycline uses for rheumatoid arthritis propecia reviews forum trusted online vicodin myambutol medication interaction posso assumere viagra con priligy lapela tadalafil baclofen pump spasticity seroflo diskusa cialisfastest delevery where can i buy stendra citalopram hydrobromide side effects weight gain rhine inc cialis wintomylon bulawayo low cost levrita octreotide infusion aricept and generic name side effect of perkinil tablet westhroid price cialis precio mexico meloxicam 1 mg veterinario retin a for sale super viagra from canada no prescription goldshield achat drogue xanax dosage for anxiety licodexon dexamethasone 4mg eldepryl manufacturer benadryl side effects long term endometrin without prescription salzarex vardenafil hcl achat levitra pro nuvigil medication guide rizatriptan benzoate orally disintegrating tablet etodolac 400 mg dose side effects pharmacy technician salary in illinois celebrex coupons with medicare drugs covered orlistat 120 viagra italy buy valtrex from india online cyclivex 200mg of caffeinecymbalta diclofenac potassium cataflam seroflo diskus publishing cialis online uk paracetamol mechanism of action drug confido side effects boots pharmacy uk bystolic nebivolol 5mg buy cheap pfizer xalacom tegretol generic names citolpram for sale sales cialis apcalis complaints about doctors praziquantel side effects in humans fastest cialis delivery what is binozyt 500mg used to treat cialis gunstig kaufen 40mg phenergan side effects promethazine buy generic orlistat 120mg online canadian pharmacy valtrex what is flagyl used for abana medicine manske property management euroclinix hasselt belgium prendre du viagra avec du previscan tantalum carbide thermal conductivity misoprostol order online minoxidil side effects women claravis manufacturer coupons donde comprar pastillas cialis 20mg australia sumycin tetracycline side zofran pregnancy category c buy cialis clomid cefovex 500 internal server generico levitra betanoid syrup recipe 100 mg doxycycline for dogs fempro software companies lantus purchase on line nebivolol hcl tabletsneurocet can i take viagra with clopidogel kamagra gel novi sad ativan lorazepam 1 mg side effects synthroid samples canadian pharmacy clonidine is viagra legal in australia lamictal rash image 25 mg cialis zofran side effects during pregnancy order celebrex online no prescriptions can you buy viagra in america lamictal and alcohol side effects erlamycetin ointment for shingles citalopram hydrobromide 20 mg tablet side effects vidalista 20 mg ropinirole drug assistance chlamydia antibiotic online pharmacy flagyl and pregnancy side effects no prescription warfarin does viagra make you last longer budesonide ec 3 mg capsule what do they look like plavix patient assistance forms nifedipine er 30mg price oxybutynin chloride 5mg price tamsulosin hcl 0.4 mg capsule side effects atenolol side effects beta blockers captopril renal scan dosing androgel bodybuilding gymantabuse kamagranow ukiah purchase synthroid 5 7 day delivery brand viagra without prescription buy gabapentin no presctiption best viagra prices 100mg tesco pharmacy online cialis dallas texas promethazine cost without insurance prozac to buy online in uk catafast 50mg demerol buy cialis online forum special care pharmacy puerto rico avapro blood pressure medicine coupons viagra witout a prescription celebrex 22mg bonadoxina medicamentos prednisone and pregnancy asthmapresriptionprimamedics cephalexin 500 for sinus infection low dose cytoxan lupus clomiphene online pharmacy store propecia dosage form prix du cialis en belgique avana pills rumafen gel nail nolvadex bodybuilding nexium shortage buy clomid online canada viagra pagamento alla consegna dicyclomine 20mg bentyl side effects ketorolac injection amoxicillin without perscription will cialis make you last longer cheap finasteride online pfizer patient assistance program forms rocaltrol 0 5 mcg mg latisse reviews blogs rollbox player quotes amikacin injection for infants vt logistics levitra with dapoxetine nuvigil reviews for ms inderal for migraines side effects vermox 500mg levitra cost kaiser 19 how to make female cialis drugs without prescriptions india epzicom sustiva side effects chateau saint martin de la garrigue wine reglan side effects medication infants pfizer stock price pfe buy periactin weight gain pills nifedipine generic no prescription branded cialis mail order generic metformin samonas shipping minocycline acne treatment side effects zithromax no prescription cost of synthroid without insurance brand name cialis for sale kegunaan cytotec celexa without a script cialis fc craigslist tampa diovan generic names weight gain pill peractin metrogel 0.75 for acne zanaflex overdose symptoms lozol 2 5mg hydrocodone aumoxtine500 no description needed estradiol side effects in dogs vistaril side effects anxiety haldol off label uses how can i get viagra augmentin prix maroc buy sale nuvaring malaysia lopid 600 mg triglycerides high crestor prices at walgreens differin coupon code mobicool mini fridge f05 lockset similar to aciphex farmacia online italia cialis cialis made in india progynova 2mg bayer viagra for sale canada pharmacy can you get flagyl over the counter prompt pill store elocom prospect picareta server risnia syrup normanritalin generic cialis one a day pain pills for sale diovan medication valsartan dapoxetine tadalafil arava side effects leflunomide 20mg aldara medication for skin cancer viagra special offers para que serve sertralina 50mg lipothin with raspberry ketone reviews viagra without prescription in uk cafergot tablets no rx restonite zolpidem medication is it safe to buy viagra online looking for synthroid pills lotemax ointment coupons viagra ireland fluconazole 150mg tablets content management systems for websites erection pills at gnc viagra barata contrareembolso buy viagra with debit card 59 avanafil purchase azithromycin chlamydia how long cafergot pills buy clomid online cheap order chloroquinine from canada domperidone drug breastfeeding buy orlistat reviews minocycline acne treatment mestinon medication for dogs vilches resort buy amlodipine buy metronidazole bv buy orlistat canada alli shortage tizanidine 4mg tab dr. reddys side effects indinavir contraindications for flu prostata inflamada sintomas levitra coupon scam ceftin 500mg tablet canadian levitra tablet real viagra celexa side effects weight gain asthma treatment algorithm vigrx plus results novolin n and novolog sliding scale chart milanuncios motos viprogra professional sildenafil 50 mg in uk nexium price mesalamine medication for children biaxin 500mg clarithromycin amoxil without prescription androgel reviews by customers cheap 20mg nolvedex buy cialis in spain tretinoin cream 0.05 acne cialis blogs search viagra cincinnati pentrexyl 500 mg capsules drug interaction lergigan biverkningar av letrozole ferility drugs for sale in canada caffeine side effects coffee celexa drug information sheet viagra today cheap doxycycline uk comprare cialis slovenia vigrx reviews testimonials pil perancang jasmin valium half life drug test tadacip 20 from india norstan inc pleasant prairie wi weather birth control aviane reviews terramicina oxitetraciclina 125 mg feldene 20mg is nexium available over the counter online promethazine codeine syrup prozac and weight loss medications cialis tablets in india plavix manufacturer discount card onadron ampule venlafaxine hcl 150 mg side effects where to buy lipothin with raspberry ketone viagra cream for men flovent side effects for children canada pills viagra us pharmacy prices for levitra terbutaline preterm labor dosage catafast powder valley serophene and multiple births foundation long term side effects trazodone zovirax cream otc different doses of cialis imiquimod cream 5 side effects para que sirve disgrasil pastillas prevacid 30 mg treatment advair hfa inhaler vs advair diskus viara generic pay with american express is indian clomid strong terbinafine hydrochloride cream 1 ringworm doxycycline online prescrip metronidazole 500mg sublingual allergy drops austin tx topiramate side effects drugs phentermine side effects know weight loss drug crestor 10mg price uk to buy cialis tablets tadapox reviews on 50 valtrex from mexico puretone neil young oxazepam benzodiazepines side effects casodex side effects treatment buy water pills without prescription revatio generic launch buy codeine promethazine syrup online sunsuria avenue badminton court singapore year viagra came out berifen 100 side effects progynova side effects buy name brand viagra tramadol hcl 50 mg tablet side effects cialis pills cheapest clomid pct reviews xenical singapore pharmacy cialis 2 5 mg canada progesterone side effects pregnancy free fertility drugs online xenical over the counter name flomax side effects tamsulosin side effects can i buy cipro on line buy epidou without a presrciption percocet withdrawal duration danazol for endometriosis azithromycin 500 mg where to buy cialis or viagra mincorp mn wild 1mg finasteride amlodipine besylate side effects in dogs flucomed 150 mg clomid amerimedrx discount tires cealis generic micardis hct 80 12.5 can i take 5 1mg propecia tadalafil tablets abilify cheap livial menopause indocin 50 mg tablets no prescription lexapro viapro side effects capsule zyban side effects wellbutrin alcohol where to buy propecia in singapore oxybutynin chloride 5mg sa tab russian pharmacy online usa strattera coupon card avelox 400mg moxifloxacin drugs glucovance side effects glyburide blue mountain pharmacy canada lidoderm patch coupons can you buy zofran over the counter cheap generic viagra and cialis forged prescriptions for online valtrex prednisone and valium together order viagra from canada low cost celebrex tofranil drug classification piadas de preto synthroid without rx quick delivery famvir dosage treatment retin a online no prescription tamoxifen breast cancer tumor shrinkage delayed ejaculation apo zopiclone side effects orlistat weight loss pills secnidazole and pregnancy yasmine yousaf tattoos avana at the rim apartments diclofenac 75mg street value lamotrigine 25mg side effects estradiol blood test infertilityeszopiclone sublingual gland anatomy free bonus cialis morphine sulfate er 30 mg tablets insurance companies rating oracea patient savings card flovent for sale grifulvin on line valif erectile dysfuntion europe side effects of carafate suspension for dogs paxil withdrawal symptoms percocet side effects acetaminophen percocet overdose lergigan biverkningar av vaccination leponex clozapine wellbutrin xl weight loss viagra from canada pharmacies danazol uses for men generic finasteride 1mg meds in usa no prescription buy adalat without prescription take viagra when taking cialis anxiety symptoms in men side effects of fertomid 100mg lopressor by online no rx flagyl antibiotic online ordering no rx canada online pharmacy herpes medicines canadian pharmacies paypal nootropil 800 side effects meprate dosage for melatonin buy diovan from india asacol hd 800 mg copay card glipizide and metformin for diabetes overseas pharmacies nimesulide 100mg tablets buy propranalol female pink viagra 100mg tibolone livial 2.5mg tablets order online drugs with a mastercard benicar hct 20 12.5 uses tadapox available in kerala shakeela meloxicam for dogs online clomiphene side effects in women magnesium deficiency in plants peoples coupon code cabaser for bodybuilding plavix coupons or free micardis telmisartan 80 mg cheap cilais 5mg folcres 5mg hydrocodone viagra credit online alli online usa
Створено: Середа, 17 березня 2010, 00:00
Wielki Kanon Pokutny św. Andrzeja z Krety

Wielki Kanon Pokutny św. Andrzeja z Krety Post to nade wszystko duchowa wędrówka, której celem jest Pascha – Święto nad Świętami, to przygotowanie do wypełnienia i objawienia, jakie niesie Pascha. Wszystkie cerkiewne wydarzenia grawitują wokół Paschy: całoroczny cykl świąt i niedziel to jedna wielka wędrówka i pielgrzymka w kierunku Paschy. Stanowi ona koniec, ale zarazem jest też początkiem – koniec wszystkiego, co „stare”, a początek nowego życia, ustawiczne przejście z tego świata do Królestwa już objawionego w Chrystusie. Wszelako „stare” życie, życie grzechu i małostkowości nie tak łatwo daje się przezwyciężyć i zmienić. Ewangelia oczekuje i żąda od człowieka wysiłku, do którego w swoim obecnym stanie nie jest on zdolny.

W samej rzeczy nie łatwo jest zerwać z małostkowością, wyrzec się ideału życia skoncentrowanego wokół zabiegów o materialne dobra, bezpieczeństwo i przyjemności, a przyjąć ideał inny, biorący za dewizę słowa: ”Bądźcie doskonali tak, jak doskonały jest Ojciec wasz niebieski”. Świat ten wszystkimi swoimi słowami mówi nam: bądźcie szczęśliwi, idźcie szeroką drogą i po linii najmniejszego oporu. Natomiast Chrystus w Ewangelii powiada: wybierajcie wąską drogę, walczcie i cierpcie, gdyż jest to jedyna droga do prawdziwego szczęścia. I o ile Kościół nie przyjdzie nam z pomocą, jakże zdecydowalibyśmy się na ten z pozoru straszny wybór, jak zdobylibyśmy się na pokajanie i powrót do świetlanej i radosnej obietnicy, którą corocznie daje nam Kościół w dzień Paschy? Taką właśnie pomocą ze strony Kościoła jest post – post mający nas przygotować do tego, byśmy przyjęli Paschę nie tylko, jako dzień, od którego można wszystko jeść i pić i do woli sobie folgować, lecz jako prawdziwy koniec tego, co „stare” i wstąpienie w „nowe” życie.

Zaś w liturgii Wielkiego Postu jednym z elementów wprowadzających nas w atmosferę pokuty, ułatwiającym refleksję nad potrzebą pokajania jest Wielki Kanon Pokutny świętego Andrzeja z Krety, śpiewany w częściach w czasie Wełykoho Powecziria (Wielkiej Komplety) w pierwszym tygodniu Wielkiego Postu, oraz w całości na Jutrzni w czwartek po IV niedzieli W. Postu.

Kanon ów, to dzieło szczególne. Chociaż napisany prozą, jest jednak wielkim dziełem poetyckim, jest przejawem „najwyższej poezji”. Składa się z 250 troparionów (strof), ułożonych w dziewięć pieśni. Jest to poemat bardzo bogaty w obrazy, porównania, zaczerpnięte zarówno ze Starego jak i z Nowego Testamentu, pełen głębokich refleksji. Jest jednak jedna myśl, która tej różnorodności nadaje ciągłości, tworzy szkielet całego utworu – jest to myśl o konieczności zwrócenia się grzesznej duszy ku Bogu. Jedno uczucie przenika wszystkie części całości – uczucie skruchy. Duchowe oko poety widzi wydarzenia obu Testamentów w świetle wiary. Postacie świętej historii albo wskazują mu przykłady życia duchowego, albo też przykładami upadku pobudzają duszę do wielkiego duchowego wysiłku. W obu przypadkach przedstawiają tajemnice życia wewnętrznego. Autor spogląda na świętą historię okiem dawnej przeszłości oświeconej światłem nowotestamentowego objawienia.

Św. Andrzej z Krety zaczyna swoje wyznania wobec Boga rozmyślaniem nad dziełami swego własnego życia i od razu wchodzi na drogę zbawiennej skruchy (pokajania) i przynoszenia Bogu pokutnych łez. To rozmyślanie Autor przeprowadza we własnym imieniu, a jednocześnie w imieniu wszystkich ludzi stających przed Bogiem w akcie zbawiennego spojrzenia na siebie i autoanalizy. Czcigodny Andrzej zaczyna od zwrócenia się ku Bogu w ten sposób, że w swej głębokiej chrześcijańskiej miłości jak gdyby bierze każdą ludzką duszę i razem z nią wzdycha nad nieprawością życia, razem z nią szuka sposobu wyjścia, nawrócenia, i prosi o nie. «Od czego zacznę opłakiwanie uczynków mego nieszczęsnego życia» – słyszymy pierwsze słowa pierwszego troparionu i niejako oczekujemy ich, i głęboko wzdychamy razem z twórcą Kanonu, i razem z nim wchodzimy w głębię jego rozmyślań. «Jakże mam zacząć, Chryste, ten dzisiejszy płacz (lamentacje) » – kontynuuje Autor – «Jednak, Ty, jako miłosierny, daj mi łzy pokuty».

To jest początek, jakby wprowadzenie do całego utworu. Potem rozpoczyna się przegląd biblijnych obrazów i analogii mających swe odniesienia do stanu ludzkiej duszy. Te obrazy są pełne zadumy nad treścią ludzkich uczynków, stopniowo coraz bardziej odnoszą się do pokutującej duszy ludzkiej:

«Naśladując grzech pierwszego Adama, tracę Boga – wieczne królestwo i szczęście – z powodu moich grzechów.
Adama sprawiedliwie wygnano z raju, albowiem nie zachował jedynego twego przykazania. Ileż będę musiał cierpieć ja, który raz po raz odrzucam Twoje ożywiające przykazania.
O, jakżeż upodabniam się do starodawnego zabójcy Lamecha, porywami namiętności zabijając duszę – jak on człowieka, rozum – jak on młodzieńca, i ciało moje – jak brata, podobnie jak Kain-zabójca».

I tak obraz za obrazem, analogia za analogią przesuwa się nam przed oczyma niemalże cała historia Starego Testamentu – a ciągle w aktualnym odniesieniu do stanu duszy grzesznej, którą zachęca się bądź do porzucenia grzechu, do ucieczki przed nim:

«Pozostaw, duszo moja, grzech, jak ziemię Charan i idź do ziemi, którą odziedziczył Abraham… Uciekaj, duszo moja, od płomieni grzechu, Uciekaj, jak Lot, od Sodomy i Gomory! Uciekaj od ognia wszelkiego nierozumnego (niemądrego) pragnienia»; bądź do wierności i gotowości na ofiarę: «wiedząc, nieszczęsna duszo moja, jak Izaaka przyniesiono tajemniczo na nową ofiarę całopalną dla Pana, naśladuj jego gotowość».

Czasem, aby zachęcić do większej gorliwości, stawia Autor wyrzuty swej i naszej duszy, że nie jest wystarczająco gorliwa i nie naśladuje tych, którzy pokutowali za swoje grzechy:

«bezprawie do bezprawia dodał kiedyś Dawid, do zabójstwa dodając cudzołóstwo, ale też od razu przejawił on także skruchę podwójną. A ty, duszo, uczyniwszy jeszcze gorsze (rzeczy), nie pokutowałaś wobec Boga».

Wiele jeszcze wydarzeń i postaci starotestamentowych przywołuje Autor, a wszystko po to, aby pogłębić refleksję, aby poruszyć duszę człowieka, zachęcić do pokuty i nawrócenia, zwrócenia się ku Bogu. Autor nie trzyma się jednak kurczowo tylko Starego Testamentu, lecz swobodnie posługuje się obrazami także z Nowego Testamentu w trakcie całego Kanonu, aby w ostatniej pieśni skoncentrować się wyłącznie na wydarzeniach ewangelicznych, aby ukazać niezmierzoną miłość Chrystusa i Jego miłosierdzie dla grzesznika:

«Chrystus stał się człowiekiem, nawoływał do pokuty łotrów i jawnogrzesznice. Nawróć się, duszo! Drzwi królestwa już otwarto i przed tobą wchodzą przez nie – nawróciwszy się – faryzeusz, celnicy i cudzołożnicy.
Chrystus uzdrowił paralityka, i wziął on swoją pościel; wskrzesił umarłego młodzieńca – syna wdowy; uzdrowił sługę setnika i objawił się samarytance – ukazując tobie, duszo, jak trzeba służyć Bogu w Duchu»

Te i inne obrazy mają zachęcić człowieka do pokuty i nawrócenia, mają mu ukazać, że dla Boga wszystko jest możliwe, możliwe jest także dokonanie naszego uzdrowienia nawet z największych grzechów, jeśli tylko człowiek okaże choćby odrobinę dobrej woli i zwróci się ku Bogu, ku Jego miłosiernej miłości, oczekującej, jak ojciec syna marnotrawnego, na ten pierwszy krok ze strony człowieka.
Czy jednak zwrócenie się ku Bogu możliwe jest dla człowieka, w którym narasta świadomość grzechu, nieprawości, podłości? Czy nie jest on raczej skłonny uciekać, skryć się, aby uniknąć karzącej ręki Boga? Nic bardziej mylnego. Nie, dusza nie chce uciekać przed Bogiem, nie odczuwa strachu przed Nim, bo wie, jest głęboko przekonana, że Bóg jest jedynym, który może podnieść człowieka z upadku; albowiem Bóg nie jest Bogiem karzącym, lecz Bogiem miłującym człowieka, Bogiem, który pochyla się nad nieszczęściem ludzkiego grzechu, Bogiem miłosiernym, – dlatego zwraca się do Niego z wielką ufnością i nadzieją.

«Szczerze przynosimy Ci, Zbawicielu, łzy naszych oczu i westchnienia z głębi serca, wzywając: Boże, zgrzeszyliśmy wobec Ciebie.
Tak, jak wybawiłeś Piotra, gdy tylko zawołał do Ciebie, pośpiesz się, aby i mnie zbawić, Zbawicielu.… Uratuj mnie od zwierza, wyciągnąwszy Twą rękę i wyprowadź z głębin grzechu.… Znam Ciebie, Władco, jako cichą przystań, pośpiesz się, by zbawić mnie z oplatających mnie głębin grzechu i rozpaczy».

Autor nie chce wystraszyć duszy człowieczej, niosącej na sobie piętno i rany grzechu, lecz delikatnie odsłania nieszczęście grzechu i przekonuje o tym, jak piękne jest życie w Bogu, jak wielkie miłosierdzie czeka na człowieka, który pragnie Boga, ale jednocześnie nie ukrywa, że ta droga ku Bogu – to czynna i doskonała pokuta.

Na początku Autor ukazuje to, co człowiek utracił – piękno pierwotnego życia z Bogiem, którego uosobieniem m.in. jest raj. Następnie rozwija myśl o tym, że Bóg nie stanie na sąd z duszą pokutującą, nie powoła się na wszystkie jej nieprawości, ale – przebaczając srogie przewinienia – zbawi ją. I dopiero, kiedy dusza zaufa dobremu i miłościwemu Pasterzowi, czcigodny Andrzej z całą szczerością przystępuje do odsłaniania duchowych ran: «Zostałem pokaleczony, poraniony! Oto strzały nieprzyjaciela przeszyły mą duszę i ciało, oto rany, wrzody i omdlenia ukazują ciosy moich dobrowolnych namiętności».

Nastrój pokutny wzmaga się. Autor razem z duszą pokutującą mówi, że to on sam jest tym człowiekiem, który bardziej od innych jest grzeszny: «Nie ma wśród ludzi nikogo, kto przewyższyłby nas w grzechu».

A skoro już jesteśmy przekonani o tej prawdzie, Autor ośmiela się ukazywać nam stopniowo coraz większe grzechy, odsłaniać wielkość naszego upadku, aby człowiek zrozumiał głębię swej nicości, swego duchowego ubóstwa: «nie ma w życiu ani grzechu, ani uczynku, ani zła, którego byśmy nie uczynili, Zbawicielu, umysłem, słowem, wolą, nagrzeszywszy pragnieniem i myślą, i uczynkami tak, jak nikt inny». Bo tylko doprowadziwszy duszę do uznania owego głębokiego duchowego ubóstwa, może teraz wprowadzać ją na drabinę ewangelicznej dobroci, przypominając pierwszą proklamację Chrystusowego kazania na górze: błogosławieni ubodzy duchem, albowiem ich jest królestwo niebieskie.

Tak oto człowiek wszedł w czynienie pokuty, odkrył przed Bogiem swój głęboko ukryty stan, sam dokonał sądu nad sobą i teraz, po wielkim duchowym wysiłku, oczekuje na zmiłowanie miłosiernego Boga: «Oszczędź, Panie, Twoje stworzenie, i jako Pasterz, odnajdź zaginione, przyprowadź zabłąkane, ochroń od wilka, uczyń mnie owcą w stadzie Twoich owiec».

Wielki Kanon Pokutny powoli dobiega końca. Jeszcze kilka strof – i trud zakończony. Czcigodny Andrzej dokonał swego rodzaju spowiedzi z całego swego życia, wprowadzając także nas, wszystkich chrześcijan, w słodycz wyznania i pokuty przed Bogiem. Na samym końcu swego dzieła wspomni jeszcze mądrego łotra: «O Miłosierny, jak wiernemu łotrowi, który poznał w tobie Boga, otwórz i dla mnie drzwi Twego sławnego królestwa».
W ten sposób Czcigodny przyrównuje się do łotra, do złoczyńcy, który w jednej chwili pokutnego nawrócenia otrzymał przebaczenie grzechów.

Święty Andrzej z Krety jawi się, jako wybitny nauczyciel i kaznodzieja pokutny. W Wielkim Kanonie Pokutnym, aby doprowadzić człowieka do ujrzenia prawdy o sobie i samooceny, wykorzystuje całe doświadczenie swego życia, wszystkie dane swego ducha, całą moc swego słowa, aby skierować człowieka ku pierwszemu i najważniejszemu wysiłkowi jego życia – ku pokucie, która jest jednym z ewangelicznych darów. Twórca Wielkiego Kanonu nie izoluje się od całej ludzkości, nie stawia siebie ponad innymi ludźmi, lecz razem z nimi zwraca się do Stworzyciela, otwiera przed nim swe serce i odsłania rany. Na tym polega wieczne, nieprzemijające znaczenie Wielkiego Kanonu Andrzeja z Krety. Być może nic z całego kościelnego piśmiennictwa tak bezpośrednio nie oddziaływuje na ludzką duszę, jak Wielki Kanon, obnażający całe zakłamanie, całe zło człowieka, a jednocześnie niosący tak wielką otuchę grzesznemu człowiekowi.

*********

Uważny uczestnik Jutrzni spostrzega, że w Kanonie znajdują się strofy skierowane do samego św. Andrzeja oraz do Marii zwanej Egipcjanką. Są to późniejsze dodatki do Kanonu. Świadczą one o wielkim znaczeniu, jakie Kościół przypisywał Kanonowi i jego twórcy, o wielkim szacunku, jaki żywi On dla świętego Autora tych strof i zwraca się także do niego, jako do świętego orędownika w niebie o pomoc w naszych doczesnych zmaganiach.
Czcigodna Maria Egipcjanka urodziła się w Aleksandrii w Egipcie. Przez długie lata prowadziła grzeszne życie. Nawraca się w czasie pielgrzymki do miejsc świętych w Jerozolimie. Po nawróceniu udaje się na pustynię i tam znowu przez długie lata modli się, płacze i pokutuje za swoje grzechy. Zmarła w roku 521. VI Sobór Powszechny polecił, aby na Jutrzni wraz z Wielkim Kanonem był czytany także życiorys czcigodnej Marii napisany przez patriarchę jerozolimskiego, św. Sofroniusza. A wszystko to po to, aby zachęcić człowieka współczesnego do podjęcia wysiłku prawdziwego nawrócenia i szczerej pokuty.

Św. Andrzej pochodził z Damaszku. W wieku ok. piętnastu lat udał się z pielgrzymką do Jerozolimy i tam wstąpił do klasztoru świętego Sawy. Swoją pobożnością, ale i bystrością umysłu zwrócił na siebie uwagę jerozolimskiego patriarchy Teodora, który wyświęcił go na lektora i subdiakona, i wziął go sobie na sekretarza. Prawdopodobnie był uczestnikiem VI Soboru Powszechnego w Konstantynopolu w 680 r. Po Soborze pozostał w Konstantynopolu, został wyświęcony na diakona, opiekował się sierocińcem i przytułkiem dla starców. Potem patriarcha Konstantynopola wyświęcił go na biskupa miasta Gortyna na Krecie, stąd jego przydomek: Andrzej z Krety. Zasłynął, jako znakomity kaznodzieja, pisarz kościelny i poeta. Swą mądrością i dobrocią przyciągał do siebie wielu, zarówno swoich wiernych jak i niewierzących. Do najbardziej znanych jego utworów należy bez wątpienia właśnie Wielki Kanon Pokutny, stanowiący do dziś część wielkopostnej liturgii w Kościołach Wschodnich tradycji bizantyjskiej.

o. Piotr J. Kuszka, osbm