buy viagra nairobi metformin crushing tablets cytotec 200 mcg tabletas celebrex 200 mg use cialis gel tablets tetracycline 500 mg recall cialis 20mg use household items viagra lexapro 2mg professional cialis online medicamento levitra 20mg lasix furosemide sale china pharmacy levitra viagra 25 mg ceny cheap viagra top cialis 5mg works lisinopril 2.5 mg levitra 10 mg directions generic cialis ed viagra prescriptions tucson periactin 4 mg dosage nexium drug category viagra nebenwirkungen tinnitus get viagra pharmacy cialis 100 mg yorum asparagus natural viagra cipro r127 online generic to bactrim cialis daily generica metformin hexal 500 mg pco clomid 100mg zithromax 3070 price online safe viagra india kamagra 10mg pret viagra 0.25mg india viagra substitute superdrug uk viagra drug augmentin 875 diflucan cause dizziness viagra prescription warnings cytotec pfizer plm online cialis paypal cipro xr 500 mg tetracycline getting pregnant cipro sinus dosage online pharmacy glucophage cialis 10mg sufficient prednisone 1000mg nexium drug form cipro rx insert women use levitra limbaugh viagra fluke augmentin 625 mg cost viagra 50 mg reviews japan viagra pill doxycycline online order propills viagra cipro virus wellbutrin adjustment period nexium drugpatentwatch canadian cialis distributors street cost viagra zoloft elavil together nexium pill sizes augmentin bactrim together uses for cipro 500 pharmacy express levitra generic levitra india buy viagra germany xenical singapore cost 7 nexium 40 mg capsule buy levitra cheap buspar et prozac xenical generico colombia diflucan otc uk canada cialis pharmacy viagra sales brisbane buspar length treatment buy nexium 20 mg usare il viagra augmentin irritation anus buy lasix retard cialis 20 mg costo cialis brand cheap lexapro 10 or 20 mg cytotec pfizer 6generic propecia lexapro causes aggression levitra 10 mgs glucophage 500 mg contraindicaciones lexapro drug info cialis 3000 mg nexium 10mg packet valtrex pill id viagra mauszeiger zithromax 50mg feline nexium 20 costo nolvadex online kopen strattera 195 mg overdose antibiotic zithromax used zovirax 800 mg uk doxycycline hyclate pills awp viagra 100mg synthroid lupus nexium tablete cena clomid get pregnant pfizer levitra doxycycline monohydrate usage manufacturer generic viagra harga cialis 50mg xenical online malaysia cialis online org viagra dosierung 100 mg cialis brand online viagra hk price generic lexapro 2012 doxycycline 100mg francais viagra parduodu vilnius cialis 5mg review nolvadex costo 60 mg of lexapro buspar anxiety dosage buy viagra inatlanta metformin 750 mg xr abuso di zoloft levitra price increase lisinopril 20 mg lupin cialis plus pills viagra 100mg efekt lexapro full price nexium and lupus cialis plus arginine generic version nexium diflucan fluconazol 50 mg celebrex 200mg celecoxib doxycycline mg dosage priligy online pharmacy buspar night morning buy 200 mg viagra metformin versus victoza cialis from india doxycycline hyc 500mg augmentin sr tabletki clomid cost 2013 celebrex 200 mg francais xenical price mercury jual xenical kaskus intravenous tetracycline cialis 5mg prix bipolar ii buspar strattera 18 mg prospect nexium ja haittavaikutukset cialis 20 lowest price paxil anxiety buspar cialis online online priligy como usar price of augmentin celebrex 200 mg dosis get viagra email tussionex and lexapro clomid musculacao lexapro drug label lorazepam with buspar hydrochlorothiazide price philippines nolvadex without prescriptions lexapro heat exhaustion celebrex 100 mg bijwerkingen cheap generic xenical augmentin causing nausea viagra tinnitus permanent viagra flushing cialis lupus prednisone treatment levitra cost singapore price metformin philippines viagra causing rash caremark cialis price generic propecia paypal prednisone 30 mg day levitra comprar online walgreens generic celebrex cialis 20 mg croatia erection lisinopril 10mg buy zithromax 250mg celebrex lupus cialis ontario canada cialis 10 ou 20mg silagra kamagra uk propecia tinnitus amoxil 500 mg ingredients harga viagra 25 mg legal cheap viagra bactrim vs generic viagra 50 mg generic viagra headquarters canada infertility clomid 50mg health canada strattera costo sigarette cipro xenical 120 mg biverkning generic lexapro discount neurontin robaxin together online prescription diflucan xenical tabl 120mg outdated tetracycline causes mygra generic viagra cialis pills canada strattera generic approval tetracycline cause headaches doxycycline obat untuk purchase lisinopril 20mg viagra price egypt viagra prescription dosage zoloft order prozac buspar advantages 6800 mg of viagra thuoc prednisone 20mg cialis sales lexapro generic pill zithromax 140 mg lasix drug shortage dosage celebrex 200mg lexapro buy lexapro wellbutrin causes tremors viagra polo uk cialis cost 10 mgs the drug propranolol prijs celebrex 200 mg custa viagra bh lexapro price compare valtrex used yahoo propranolol 100mg propranolol mylan 10mg viagra testosterone mailorder cialis 100 mg price levitra 10mg review cutting cialis 20mg cialis 5 mg image cheap super viagra valtrex causes thrush take 2 pills viagra nexium drug class synthroid causes rash rx pharmacy viagra viagra india availability cialis 40mg cipla cialis 5 y 20 mg viagra virus entfernen generic lexapro order order clomid us doxycycline hyclate flushing streptococcus and augmentin lisinopril price canada bayer australia levitra lexapro recreational uses zithromax 500mg tagalog buspar tablets 5mg nexium drug monograph viagra sivuvaikutus xenical online sale viagra condom uk clomid in houston levitra 10 mg 4 st 10mg lexapro cost buy propecia 5mg lisinopril 5mg tablet 750 mg metformin er order cipro prescription sell kamagra online viagra cheap genuine bactrim 960 mg buy nexium mexico top generic cialis ladyman viagra opus hausmittel viagra wirkung buy nolvadex dropper metformin causes gout old propranolol tablets wellbutrin xl flushing cialis coupon discounts zoloft 50mg preisvergleich buy prednisone singapore magnus viagra viagra overnight australia phenergan 25 mg uses zoloft 50 mg indicaciones generic viagra product amoxil 500 no prescription zovirax tabletki 200 mg zithromax suspension medicine viagra 100 3000mg china propecia tablets 1 mg erythromycin tablets msds viagra en massachusetts wellbutrin vergeten doxycycline 50 mg uses wholesale propecia canadian viagra youtube zithromax 500 pille order levitra prescription xenical 120 roche pill buy 200mg clomid lexapro causing numbness kuwait buying viagra propecia pricing target wellbutrin 300 mg high anyone used viagra lisinopril 20 mg urination standard dose buspar viagra 25 mg fiyat viagra generic ingredients cytotec costo colombia viagra pills 90 cialis 20mg korea tablet clomid buying viagra canada buy cheap diflucan priligy tablets teva generic levitra propranolol 10 mg tabletta diflucan 150 mg composizione clomid causing twins buy 5 viagra pills uk sourced cialis wellbutrin xl exhaustion glucophage 500mg thuoc viagra generico resolve buspar pulse cialis 5 mg recreational lisinopril hidroclorotiazida generico doxycycline hyclate buy cipro 750 mg generic zoloft usages xenical orlistat kaufen lexapro 20 mg prozac clomid online buy 50 mg prednisone asthma metformin 850 mg overdose tetracycline still used original cialis 100mg brand viagra prescription watermelon viagra pill zithromax 1g price cheepest viagra usa 2.5mg lexapro pregnancy hydrochlorothiazide and tinnitus lisinopril prinivil tablet lexapro walgreens price cialis 5mg spain tabletka viagra celebrex generic brand 100mg viagra paypal pfizer malaysia viagra synthroid drug test clomid , nolva tablets hydrochlorothiazide muscle weakness adhd drugs strattera lisinopril street price original viagra price prezzo xenical 120 mg abra 100 generic viagra levitra prices cvs pink viagra india cialis 2 5 mg kaufen preiswertester viagra erythromycin estolate price clomid 25 mg dosage cialis 20mg schweiz bactrim suspension dogs nexium 40 mg esomeprazole viagra 3000 pills buy blue kamagra strattera 90 mg tetracycline without prescriptions nexium generic australia viagra expert pfizer celebrex primary use cialis order legal zovirax 400 mg cena viagra legal verkaufen fake generic viagra cialis pills cutter propecia online good prednisone 20 mg watson malaysian viagra prices splitting cialis tablet viagra pills take kamagra pills paypal viagra piosenka ruska condom viagra buy costanza cipro valtrex discount program nexium uk prices comprar generico viagra buy online wellbutrin pharmacy cialis prices metformin xr cost generic wellbutrin pulled order synthroid canada 3 days without lexapro pfizer viagra fiyat dapoxetine 90 mg percocet and buspar viagra flussig drink nolvadex pct muscletalk cheap uk nolvadex nexium 40 mg generic 2011 synthroid out prescription buying priligy uk prednisone dog mg get cialis with price propecia malaysia doxycycline acne 20 mg cialis 5mg eurim synthroid and sinusitis cytotec drug strattera generic atomoxetine amoxil pediatric suspension glucophage pharmacy buy viagra melbouren lexapro 10 mg valor clomid liquid buy viagra cheap 150 mg guardian pharmacy viagra cialis c20 buy viagra purchase australia xenical online shopping viagra prescriptions uk 25 mg of hydrochlorothiazide amoxil amoxicillin 500mg kamagra uk viagra phenergan sinus pain nexium 20mg posologie online kamagra review cialis pills buyer kamagra sildenafil uk zithromax price list prednisone 5mg sales erythromycin 400 mg tablets zoloft causing fatigue valtrex generic reviews using 200 mg viagra nolvadex 20 mg tablet ordering nexium canada viagra pfizer ulotka augmentin 500 mg sachet branded viagra uk doxycycline hyclate staphylococcus lexapro fetus cialis 100mg japan lexapro withdrawal 20 mg cytotec rezeptfrei kaufen order glucophage online buspar and drinking viagra generico compro buspar pill high famous desi viagra xenical tablets gallbladder cialis prescription generic idosers online viagra 5 mg lexapro effective diabetes prednisone use buy 20 mg cialis lasix da 25 mg doxycycline hydrate 25 mg buy bactrim us prednisone 5mg mylan prices viagra india enterococcus susceptible cipro liquid nolvadex sale cheaper than viagra india female cialis girl viagra pussy prednisone tablet 20 mg buspar hypoglycemia clomid 100mg follicles effectiveness nexium 20 mg demerol plus phenergan buy amoxil cheap buspar stomach lisinopril mepha 5mg prednisone otc drugs doxycycline prednisone together viagra pakistani price zovirax suspension indications augmentin staphylocoque aureus clomid dose 25 mg lisinopril 10 mg hinta propecia diffuse erythromycin 50 mg celebrex related drugs online lexapro pharmacy kamagra shop online lasix 8 mg cialis 20mg specifications duai cialis generic online cialis viagra order cialis tadalafil cialis 3600mg prescription nexium pregnant twins because clomid 20 mg cialis tablets
Створено: Середа, 17 березня 2010, 00:00
Wielki Kanon Pokutny św. Andrzeja z Krety

Wielki Kanon Pokutny św. Andrzeja z Krety Post to nade wszystko duchowa wędrówka, której celem jest Pascha – Święto nad Świętami, to przygotowanie do wypełnienia i objawienia, jakie niesie Pascha. Wszystkie cerkiewne wydarzenia grawitują wokół Paschy: całoroczny cykl świąt i niedziel to jedna wielka wędrówka i pielgrzymka w kierunku Paschy. Stanowi ona koniec, ale zarazem jest też początkiem – koniec wszystkiego, co „stare”, a początek nowego życia, ustawiczne przejście z tego świata do Królestwa już objawionego w Chrystusie. Wszelako „stare” życie, życie grzechu i małostkowości nie tak łatwo daje się przezwyciężyć i zmienić. Ewangelia oczekuje i żąda od człowieka wysiłku, do którego w swoim obecnym stanie nie jest on zdolny.

W samej rzeczy nie łatwo jest zerwać z małostkowością, wyrzec się ideału życia skoncentrowanego wokół zabiegów o materialne dobra, bezpieczeństwo i przyjemności, a przyjąć ideał inny, biorący za dewizę słowa: ”Bądźcie doskonali tak, jak doskonały jest Ojciec wasz niebieski”. Świat ten wszystkimi swoimi słowami mówi nam: bądźcie szczęśliwi, idźcie szeroką drogą i po linii najmniejszego oporu. Natomiast Chrystus w Ewangelii powiada: wybierajcie wąską drogę, walczcie i cierpcie, gdyż jest to jedyna droga do prawdziwego szczęścia. I o ile Kościół nie przyjdzie nam z pomocą, jakże zdecydowalibyśmy się na ten z pozoru straszny wybór, jak zdobylibyśmy się na pokajanie i powrót do świetlanej i radosnej obietnicy, którą corocznie daje nam Kościół w dzień Paschy? Taką właśnie pomocą ze strony Kościoła jest post – post mający nas przygotować do tego, byśmy przyjęli Paschę nie tylko, jako dzień, od którego można wszystko jeść i pić i do woli sobie folgować, lecz jako prawdziwy koniec tego, co „stare” i wstąpienie w „nowe” życie.

Zaś w liturgii Wielkiego Postu jednym z elementów wprowadzających nas w atmosferę pokuty, ułatwiającym refleksję nad potrzebą pokajania jest Wielki Kanon Pokutny świętego Andrzeja z Krety, śpiewany w częściach w czasie Wełykoho Powecziria (Wielkiej Komplety) w pierwszym tygodniu Wielkiego Postu, oraz w całości na Jutrzni w czwartek po IV niedzieli W. Postu.

Kanon ów, to dzieło szczególne. Chociaż napisany prozą, jest jednak wielkim dziełem poetyckim, jest przejawem „najwyższej poezji”. Składa się z 250 troparionów (strof), ułożonych w dziewięć pieśni. Jest to poemat bardzo bogaty w obrazy, porównania, zaczerpnięte zarówno ze Starego jak i z Nowego Testamentu, pełen głębokich refleksji. Jest jednak jedna myśl, która tej różnorodności nadaje ciągłości, tworzy szkielet całego utworu – jest to myśl o konieczności zwrócenia się grzesznej duszy ku Bogu. Jedno uczucie przenika wszystkie części całości – uczucie skruchy. Duchowe oko poety widzi wydarzenia obu Testamentów w świetle wiary. Postacie świętej historii albo wskazują mu przykłady życia duchowego, albo też przykładami upadku pobudzają duszę do wielkiego duchowego wysiłku. W obu przypadkach przedstawiają tajemnice życia wewnętrznego. Autor spogląda na świętą historię okiem dawnej przeszłości oświeconej światłem nowotestamentowego objawienia.

Św. Andrzej z Krety zaczyna swoje wyznania wobec Boga rozmyślaniem nad dziełami swego własnego życia i od razu wchodzi na drogę zbawiennej skruchy (pokajania) i przynoszenia Bogu pokutnych łez. To rozmyślanie Autor przeprowadza we własnym imieniu, a jednocześnie w imieniu wszystkich ludzi stających przed Bogiem w akcie zbawiennego spojrzenia na siebie i autoanalizy. Czcigodny Andrzej zaczyna od zwrócenia się ku Bogu w ten sposób, że w swej głębokiej chrześcijańskiej miłości jak gdyby bierze każdą ludzką duszę i razem z nią wzdycha nad nieprawością życia, razem z nią szuka sposobu wyjścia, nawrócenia, i prosi o nie. «Od czego zacznę opłakiwanie uczynków mego nieszczęsnego życia» – słyszymy pierwsze słowa pierwszego troparionu i niejako oczekujemy ich, i głęboko wzdychamy razem z twórcą Kanonu, i razem z nim wchodzimy w głębię jego rozmyślań. «Jakże mam zacząć, Chryste, ten dzisiejszy płacz (lamentacje) » – kontynuuje Autor – «Jednak, Ty, jako miłosierny, daj mi łzy pokuty».

To jest początek, jakby wprowadzenie do całego utworu. Potem rozpoczyna się przegląd biblijnych obrazów i analogii mających swe odniesienia do stanu ludzkiej duszy. Te obrazy są pełne zadumy nad treścią ludzkich uczynków, stopniowo coraz bardziej odnoszą się do pokutującej duszy ludzkiej:

«Naśladując grzech pierwszego Adama, tracę Boga – wieczne królestwo i szczęście – z powodu moich grzechów.
Adama sprawiedliwie wygnano z raju, albowiem nie zachował jedynego twego przykazania. Ileż będę musiał cierpieć ja, który raz po raz odrzucam Twoje ożywiające przykazania.
O, jakżeż upodabniam się do starodawnego zabójcy Lamecha, porywami namiętności zabijając duszę – jak on człowieka, rozum – jak on młodzieńca, i ciało moje – jak brata, podobnie jak Kain-zabójca».

I tak obraz za obrazem, analogia za analogią przesuwa się nam przed oczyma niemalże cała historia Starego Testamentu – a ciągle w aktualnym odniesieniu do stanu duszy grzesznej, którą zachęca się bądź do porzucenia grzechu, do ucieczki przed nim:

«Pozostaw, duszo moja, grzech, jak ziemię Charan i idź do ziemi, którą odziedziczył Abraham… Uciekaj, duszo moja, od płomieni grzechu, Uciekaj, jak Lot, od Sodomy i Gomory! Uciekaj od ognia wszelkiego nierozumnego (niemądrego) pragnienia»; bądź do wierności i gotowości na ofiarę: «wiedząc, nieszczęsna duszo moja, jak Izaaka przyniesiono tajemniczo na nową ofiarę całopalną dla Pana, naśladuj jego gotowość».

Czasem, aby zachęcić do większej gorliwości, stawia Autor wyrzuty swej i naszej duszy, że nie jest wystarczająco gorliwa i nie naśladuje tych, którzy pokutowali za swoje grzechy:

«bezprawie do bezprawia dodał kiedyś Dawid, do zabójstwa dodając cudzołóstwo, ale też od razu przejawił on także skruchę podwójną. A ty, duszo, uczyniwszy jeszcze gorsze (rzeczy), nie pokutowałaś wobec Boga».

Wiele jeszcze wydarzeń i postaci starotestamentowych przywołuje Autor, a wszystko po to, aby pogłębić refleksję, aby poruszyć duszę człowieka, zachęcić do pokuty i nawrócenia, zwrócenia się ku Bogu. Autor nie trzyma się jednak kurczowo tylko Starego Testamentu, lecz swobodnie posługuje się obrazami także z Nowego Testamentu w trakcie całego Kanonu, aby w ostatniej pieśni skoncentrować się wyłącznie na wydarzeniach ewangelicznych, aby ukazać niezmierzoną miłość Chrystusa i Jego miłosierdzie dla grzesznika:

«Chrystus stał się człowiekiem, nawoływał do pokuty łotrów i jawnogrzesznice. Nawróć się, duszo! Drzwi królestwa już otwarto i przed tobą wchodzą przez nie – nawróciwszy się – faryzeusz, celnicy i cudzołożnicy.
Chrystus uzdrowił paralityka, i wziął on swoją pościel; wskrzesił umarłego młodzieńca – syna wdowy; uzdrowił sługę setnika i objawił się samarytance – ukazując tobie, duszo, jak trzeba służyć Bogu w Duchu»

Te i inne obrazy mają zachęcić człowieka do pokuty i nawrócenia, mają mu ukazać, że dla Boga wszystko jest możliwe, możliwe jest także dokonanie naszego uzdrowienia nawet z największych grzechów, jeśli tylko człowiek okaże choćby odrobinę dobrej woli i zwróci się ku Bogu, ku Jego miłosiernej miłości, oczekującej, jak ojciec syna marnotrawnego, na ten pierwszy krok ze strony człowieka.
Czy jednak zwrócenie się ku Bogu możliwe jest dla człowieka, w którym narasta świadomość grzechu, nieprawości, podłości? Czy nie jest on raczej skłonny uciekać, skryć się, aby uniknąć karzącej ręki Boga? Nic bardziej mylnego. Nie, dusza nie chce uciekać przed Bogiem, nie odczuwa strachu przed Nim, bo wie, jest głęboko przekonana, że Bóg jest jedynym, który może podnieść człowieka z upadku; albowiem Bóg nie jest Bogiem karzącym, lecz Bogiem miłującym człowieka, Bogiem, który pochyla się nad nieszczęściem ludzkiego grzechu, Bogiem miłosiernym, – dlatego zwraca się do Niego z wielką ufnością i nadzieją.

«Szczerze przynosimy Ci, Zbawicielu, łzy naszych oczu i westchnienia z głębi serca, wzywając: Boże, zgrzeszyliśmy wobec Ciebie.
Tak, jak wybawiłeś Piotra, gdy tylko zawołał do Ciebie, pośpiesz się, aby i mnie zbawić, Zbawicielu.… Uratuj mnie od zwierza, wyciągnąwszy Twą rękę i wyprowadź z głębin grzechu.… Znam Ciebie, Władco, jako cichą przystań, pośpiesz się, by zbawić mnie z oplatających mnie głębin grzechu i rozpaczy».

Autor nie chce wystraszyć duszy człowieczej, niosącej na sobie piętno i rany grzechu, lecz delikatnie odsłania nieszczęście grzechu i przekonuje o tym, jak piękne jest życie w Bogu, jak wielkie miłosierdzie czeka na człowieka, który pragnie Boga, ale jednocześnie nie ukrywa, że ta droga ku Bogu – to czynna i doskonała pokuta.

Na początku Autor ukazuje to, co człowiek utracił – piękno pierwotnego życia z Bogiem, którego uosobieniem m.in. jest raj. Następnie rozwija myśl o tym, że Bóg nie stanie na sąd z duszą pokutującą, nie powoła się na wszystkie jej nieprawości, ale – przebaczając srogie przewinienia – zbawi ją. I dopiero, kiedy dusza zaufa dobremu i miłościwemu Pasterzowi, czcigodny Andrzej z całą szczerością przystępuje do odsłaniania duchowych ran: «Zostałem pokaleczony, poraniony! Oto strzały nieprzyjaciela przeszyły mą duszę i ciało, oto rany, wrzody i omdlenia ukazują ciosy moich dobrowolnych namiętności».

Nastrój pokutny wzmaga się. Autor razem z duszą pokutującą mówi, że to on sam jest tym człowiekiem, który bardziej od innych jest grzeszny: «Nie ma wśród ludzi nikogo, kto przewyższyłby nas w grzechu».

A skoro już jesteśmy przekonani o tej prawdzie, Autor ośmiela się ukazywać nam stopniowo coraz większe grzechy, odsłaniać wielkość naszego upadku, aby człowiek zrozumiał głębię swej nicości, swego duchowego ubóstwa: «nie ma w życiu ani grzechu, ani uczynku, ani zła, którego byśmy nie uczynili, Zbawicielu, umysłem, słowem, wolą, nagrzeszywszy pragnieniem i myślą, i uczynkami tak, jak nikt inny». Bo tylko doprowadziwszy duszę do uznania owego głębokiego duchowego ubóstwa, może teraz wprowadzać ją na drabinę ewangelicznej dobroci, przypominając pierwszą proklamację Chrystusowego kazania na górze: błogosławieni ubodzy duchem, albowiem ich jest królestwo niebieskie.

Tak oto człowiek wszedł w czynienie pokuty, odkrył przed Bogiem swój głęboko ukryty stan, sam dokonał sądu nad sobą i teraz, po wielkim duchowym wysiłku, oczekuje na zmiłowanie miłosiernego Boga: «Oszczędź, Panie, Twoje stworzenie, i jako Pasterz, odnajdź zaginione, przyprowadź zabłąkane, ochroń od wilka, uczyń mnie owcą w stadzie Twoich owiec».

Wielki Kanon Pokutny powoli dobiega końca. Jeszcze kilka strof – i trud zakończony. Czcigodny Andrzej dokonał swego rodzaju spowiedzi z całego swego życia, wprowadzając także nas, wszystkich chrześcijan, w słodycz wyznania i pokuty przed Bogiem. Na samym końcu swego dzieła wspomni jeszcze mądrego łotra: «O Miłosierny, jak wiernemu łotrowi, który poznał w tobie Boga, otwórz i dla mnie drzwi Twego sławnego królestwa».
W ten sposób Czcigodny przyrównuje się do łotra, do złoczyńcy, który w jednej chwili pokutnego nawrócenia otrzymał przebaczenie grzechów.

Święty Andrzej z Krety jawi się, jako wybitny nauczyciel i kaznodzieja pokutny. W Wielkim Kanonie Pokutnym, aby doprowadzić człowieka do ujrzenia prawdy o sobie i samooceny, wykorzystuje całe doświadczenie swego życia, wszystkie dane swego ducha, całą moc swego słowa, aby skierować człowieka ku pierwszemu i najważniejszemu wysiłkowi jego życia – ku pokucie, która jest jednym z ewangelicznych darów. Twórca Wielkiego Kanonu nie izoluje się od całej ludzkości, nie stawia siebie ponad innymi ludźmi, lecz razem z nimi zwraca się do Stworzyciela, otwiera przed nim swe serce i odsłania rany. Na tym polega wieczne, nieprzemijające znaczenie Wielkiego Kanonu Andrzeja z Krety. Być może nic z całego kościelnego piśmiennictwa tak bezpośrednio nie oddziaływuje na ludzką duszę, jak Wielki Kanon, obnażający całe zakłamanie, całe zło człowieka, a jednocześnie niosący tak wielką otuchę grzesznemu człowiekowi.

*********

Uważny uczestnik Jutrzni spostrzega, że w Kanonie znajdują się strofy skierowane do samego św. Andrzeja oraz do Marii zwanej Egipcjanką. Są to późniejsze dodatki do Kanonu. Świadczą one o wielkim znaczeniu, jakie Kościół przypisywał Kanonowi i jego twórcy, o wielkim szacunku, jaki żywi On dla świętego Autora tych strof i zwraca się także do niego, jako do świętego orędownika w niebie o pomoc w naszych doczesnych zmaganiach.
Czcigodna Maria Egipcjanka urodziła się w Aleksandrii w Egipcie. Przez długie lata prowadziła grzeszne życie. Nawraca się w czasie pielgrzymki do miejsc świętych w Jerozolimie. Po nawróceniu udaje się na pustynię i tam znowu przez długie lata modli się, płacze i pokutuje za swoje grzechy. Zmarła w roku 521. VI Sobór Powszechny polecił, aby na Jutrzni wraz z Wielkim Kanonem był czytany także życiorys czcigodnej Marii napisany przez patriarchę jerozolimskiego, św. Sofroniusza. A wszystko to po to, aby zachęcić człowieka współczesnego do podjęcia wysiłku prawdziwego nawrócenia i szczerej pokuty.

Św. Andrzej pochodził z Damaszku. W wieku ok. piętnastu lat udał się z pielgrzymką do Jerozolimy i tam wstąpił do klasztoru świętego Sawy. Swoją pobożnością, ale i bystrością umysłu zwrócił na siebie uwagę jerozolimskiego patriarchy Teodora, który wyświęcił go na lektora i subdiakona, i wziął go sobie na sekretarza. Prawdopodobnie był uczestnikiem VI Soboru Powszechnego w Konstantynopolu w 680 r. Po Soborze pozostał w Konstantynopolu, został wyświęcony na diakona, opiekował się sierocińcem i przytułkiem dla starców. Potem patriarcha Konstantynopola wyświęcił go na biskupa miasta Gortyna na Krecie, stąd jego przydomek: Andrzej z Krety. Zasłynął, jako znakomity kaznodzieja, pisarz kościelny i poeta. Swą mądrością i dobrocią przyciągał do siebie wielu, zarówno swoich wiernych jak i niewierzących. Do najbardziej znanych jego utworów należy bez wątpienia właśnie Wielki Kanon Pokutny, stanowiący do dziś część wielkopostnej liturgii w Kościołach Wschodnich tradycji bizantyjskiej.

o. Piotr J. Kuszka, osbm