legitamate online viagra cephalexin side effects taking prometrium during pregnancy chlamydia pneumoniae treatment evista 60 mg avalide dosages cheap bupropion buying levitra in mumbai india vistaril side effects aggression cheap price viagra cialis israel deutsche online apotheke viagra kaufen where to buy pills for yeast infection zithrogen 500 calorie flagyl runny nose dog phenamax reviews on garcinia nolvadex store trileptal oxcarbazepine for nerve pain glyprin aspirin overdose tylenol recall ambien addiction treatment metformin fast delivery flomist nasal spray flu 60 mg cialis furosemide medication dosage pharmacy online paypal getpharma uk daily mail online pharmacy cod viagra en mexico duvadilan retard medicine in pregnancy phenergan dm syrup dosage voltaren gel for arthritis knee kanada levitra bestellen glucotrol xl 2.5 spiriva inhaler doxycycline hyclate 100mg capsules side effects vidalta 10mg percocet cialis c20 online robaxin side effects canine femara fertility success bactrim ds side effects and interactions with other drugs depakote reviews depression florinef for dogs viagra auf rechnung bestellen depakote withdrawal insomnia generic viagra lowest prices coumadin side effects medication drug interactions effexor dosages best deal on viagra beconase nasal spray for sale pinamox suspension parts nitrofurantoin buy online digoxin side effects in elderly pink viagra wiki mexican adderall suhagra tablet side effects list of india pharmacies nasonex nasal spray for children dutasteride hair loss photos mylan diclofenac 25mg revatio medication prezzo levitra 10 mg buy viagra online paypal metallica songs written by dave mustaine bupropion hcl xl weight loss digoxin therapeutic level cephalexin for dogs without rx purchase zovirax oral catafast 50mg anavar content validity ratio over the counter ativan buy propecia in ny thyroxine tablets acnotin acheter slimex 15mg capsules buy doxycycline for chlamydia cipralex dosages misoprostol induction of fetal demise novolog flexpen sliding scale chart out of country drugs viagra cheapest 100mg soft zyloprim contraindications carprofen 100mg prices buy carvedilol cheap no prescription prednisolone 10mg otc erection pills xerograx pastillas anticonceptivas dalacin 300mg interactionsdanazol cheap irbesartan hct orderpharma roaccutane side no prescription vivelle clomid for pct cardura 2mg tab ventolin expectorant salbutamol for childrenverapamil cefabiot 500mg ibuprofen septilin tablets cialis viagra levitra cialis uk 40mg brand amoxil online ranbaxy labs india tegretol bipolar medication supradol mexico nsaid aggrenox vs plavix vs coumadin viagra no prescription usa xenical second hand sale uk oracea side effects doxycycline rash xenical side effects palpitations evista drug for osteoporosis what is phenamax androfin reviews 50 prednisolone eye drops cost mirtazapine dosage cats mirtazapine for cats how long to work zovirax ointment for genital herpes buy praziquantel for humans clozapine for dogs no rx dosage cymbalta and weight gain cymbalta side effects get viagra online albuterol inhaler side effects in kids canadian pharmacy generic drugs naproxen side effects risk suprax antibiotic androgel bodybuilding androgel testosterone misoprostol online no prescription cialis strengths benazepril medication for cats baywatch yasmine bleeth mug shot letrozole no prescription zineryt prospectus ciprofloxacin 500mg anastrozole side effects food grapefruit price for viagra skelaxan no prescription fentanyl pain patch dosage what is atarax 25mg medication zoloft side effects and problems doxazosin 2mg picture expiry of viagra pills polarmeds reviews on 50 strattera reviews cipla sildenafil citrate marcumar therapy viagra india mastercard cataflam tablets 50 mg alphagan p 0.1 eye drops rabeprazole 20 mg ingredients binotal 500 indicaciones dyazide generic names antibiotics for bronchitis software applications and information systems viamax gold rush voltaren 75mg uses stilnox 10mg sleep drugs buy albuterol stromectol 3mg scabies coversyl side effects medication adalat hindi tv serial prometrium vaginally vs orally stanozolol steroids for inflammation kemadrin procyclidine purchase music amiloride hctz anxiety disorder symptoms in adults generic viagra no perceription buy cialis beijing clonidine drug study general classification acheter du viagra sur internet liposafe ingredients in benadryl lergigan forte lighting cheapest propecia tablets over the counter substitute for valtrex nasonex coupon printable shopper drig martsell cialis periactin weight gain results reviews buy prescription lasix 40 mg online diroton 5mg ambien colchicine from canada cialis generic pay with paypal apertium viewership luvox dosage for anxiety rosuvastatin price vigora tablets hindi information achat en ligne cialis canada milnacipran hcl tablets canadian pharmacy doxycycline arava side effects treatment rhinathiol expectorant cough medication wo kann ich kamagra oral jelly kaufen wellbutrin weight loss wellbutrin and alcohol imiquimod side effects luvox generic price viagra kaufen auf rechnung cephalexin 250mg capsules for dogs only citrate magnesium cleanse paracetamol contraindication pregnancy tiotropium bromide inhalation powder generic lexapro cheap leivertra natural alternative to orlistat tadalafil cialis phamacy xenical orlistat side effects internet drugs without prescription medicinenet art main script diovan generic valsartan renova online mobic or meloxicam side effects viagra kaufen erfahrung buy metformin medicine avodart side effects in women costco online shopping chlamydia poster viagra overnight shipping usa doxrid doxycycline on line femara 2.5 mg daily tofranil drug study sunsuria development sdn bhd directors guild sotalol side effects betapace 80 doxitab 100mg nicotine bisoprolol fumarate 5mg tablets levitra danni fisici proscar for hair loss in men prescription testosterone cream for men ordinare viagra on line trusted rx pharmacy no scrip protonix viramune 200mg viagra generic cialis 100 mg original viagra online birth control mircette reviews flonase otc launch date how to buy protonix fron canada ivermectin over the counter prices cialis where to buy viagra in karachi vitamix costco price abilify weight gain patients can you buy antibiotics online insurance quotes online claritin side effects loratadine buy viagra discreetly winstrol and proviron cycle tylenol with codeine side effects topiramate for migraines dosage blue diamond pill 100 betacin medication information paxil generic paroxetine catafast sachets for drawers pinamox uses for baking ampicillin tr 500 mg and pregnancy strattera medication information cialis 20mg tablets prices ciacil tablets computerscialaiscialasciales zithromax online discover card order zofran unisom active ingredient artane trihexyphenidyl nifedipine er 30mg what is it used for buy prednisolone tablets from the usa pinamox 500mg caps aviane reviews weight gain januvia coupon 50 off pentrexyl 500mg capsules drug benadryl chewable dosage kamatra gelila rocket stoves lopressor metoprolol tartrate adderall xr side effects in adults buy cheap adalat omifin embarazo de gemelos avelox generic form advantage of ampicillin lamotrigine lamictal side effects headaches dostinex recall doctordoxazosin retirides otco flonase coupons slimex sibutramine acyclovir 800mg medication side effects avapro medication coupons cheap hydrocodone in cananda drug starlix side effects misoprostol 200mcg for miscarriage z pack prescriptions viagra or cialis with works best cozaar medication information epanutin capsules 100mg propecia reviews 2012 snorting prednisone nolvadex pills online metallica one lyrics justice mavidol ketorolaco blycolin groep cialis black uk generic lipitor no prescription metronidazole flagyl antibiotic side effects buy brand antabuse generic ketorolac ophthalmic solution 97 free viamax power tabs dostinex side effects cabergoline for dogs cardizem side effects hair loss colospan tablet reviews orlistat in colorado co doctor exelon careers employees yasminelle ulotka kaufland buy amlodipine without prescription alli canada hbv medications on sale chlamydia discharge vibramycin side effects treatment viagra ohne rezept ganstig mobicool b40 review terramicina oxitetraciclina uses cipro canadian customer olanzapine tablets 5 mg maxifort efectos secundarios where to buy brand name cialis citalopram viagra amantadine 100mg capsules 40 mg cialis reviews buy viagra in tijuana femara drug classification how to use levitra 20mg clozapine side effects medication ativan lorazepam shelf life order priligy online clomid buy india online doctor viagra buy legit viagra elomet ointment side effects retin a micro website ativan for anxiety reviews zyban for depression reviews online pharmacy no rx rythmol sr 225mg side effects minoxidil side effects scalp hair loss antabuse online no prescription glucovance 500 5 allegra coupons to print neurocet with apresflex and fruitex b androgel pump price in thailand erectivin vi non prescription tadalafil milanuncios perros sublingual drugs list ativan dosage vitamin d deficiency in children nolvadex pct dosing donde puedo comprar viagra tadarise pro 20 wikipedia lesofat vs xenical side avapro side effects irbesartan and hydrochlorothiazide tamoxifen citrate dosage zyprexa relprevv training elomet cream mometasone furoate cream indian movie can i buy viagra from boots chemist kegunaan obat grathazon dexamethazon vistaril for anxiety while pregnant cardinal bird sounds caniadan online pharmacy viagra super active plus optimmune ophthalmic ointment for dogs in genetics what is a sport vitamix blender refurbished 50 mg viagra for sale kosovarja albania category tirana chat link artane industrial school dublin onadron simple syrup redustat capsulas 60 mgregenon lergigan fortels sinequanone robe pilexil spray and forget universal drugstore india sotalex medicine cabinets yasminelle buy online uk can men take hydroxycut max uroxatral generics arthritis in the knee joint mometasone furoate cream usp uses hydrea 500 mg medication etodolac er 500mg uses cheap generic cialis shipped from usa medstore online pharmacy reviews exelon corporation stocks viagra with no prescription plavix clopidogrel 75 mg obat ketoconazole digoxin toxicity treatment quick shipping tadalafil online benadryl for infants and toddlers lipitor without rx serophene 50mg 1 mg prednisone no scrip discounted pfizer viagra cephalexin side effects in children viagra stl buy online antibiotics from mexico carafate 1gm tablets cialis 5mg filmtabletten 28 stuck eldepryl and demerol interactions zopiclone tablets 7.5 mg buy canadian levitra starcef cefixime dispersible tablets amiloride hctz side effects accutane side effects long term mayo clinic altace blood pressure medicine side effects zyvoxid posologie solupred asthma medications for children shooting up buspirone to get high cicloferon aciclovir crema cipro eq 500mg side effect provera 10mg online no prescription tamoxifen tablets online search http calismayapragi index cvs pharmacy job application wellbutrin and alcoholics virectin reviews overnight shipping pain killers domperidone sale no prescription minocin dosage for uti qsymia weight loss drug reviews donde comprar venaflaxine cialis at discount prices amantadina para parkinsons law flomax for women with kidney stones duetact medication for depression flomaxtra sram lipitor memory loss cholesterol brand viagra for sale canadian pharmacy want to buy cialis salbutamol nebulizer promethazine codeine microcidal molecules of emotion lamisil cream for nail fungus reviews walgreen lotemax coupon sildenafil sales decadron dosepak instructions levitra online amex minocycline hydrochloride 100 mg acheter alli en ligne chigualos ejemplos de curriculum suhaagraat scene sofilex side effect cytoxan infusion side effects quien vende lipitor plavix generic date vitamin world morphine sulfate er side effects buy 10 pack of clomid pills non rx finasteride beprogel scalp med sildenafil 50 mg prices sildenafil citrate medication treatment azithromycin over the counter alesse birth control website viagra kosten soft chew viagra canadian online sales buy clonazepam online cheap viagra rezeptfrei hamburg generic viagra england generic drugs for erectile dysfunction lortab 7.5 side effects micardis hct generic equivalent celecoxib side effects hypertension elavil dosage erectile drugs sale maxalt migraine dose bevispas medication for anxiety buy shop cialis acquisto cialis generico counterfeit phenergan cialis 5mg pills on sale glucophage and pregnancy success stories septra side effects content analysis blueforce viafra where can i buy cialis with paypal buy seroquel without prescription pulmicort nebulizer treatments fentanyl side effects fentanyl patch what is the best online pharmacy canadian pharmacy orlistat buy viagra dapoxetine online silagra uk suppliers tetracycline 500mg cap frumil lsd isoptin verapamil dosage for migraines indomethacin 50 mg capsule reviews uroxatral 10 mg patients rights increasing and decreasing functions worksheet no prescription alesse risperdal medication for anxiety estrace cream treatment for wrinkles microcidal 500mg to g jasmine tridevil bentyl 10mg medicine usd currency sobripro levofloxacin hydrochloride ear drops ivermectin without rx tamoxifen buy no prescription prevacid solutab cost synthoid next day content definition for kids order cialis from india
Створено: Понеділок, 06 вересня 2010, 12:56
Cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem Św. Krzyża w Węgorzewie

010 Dnia 1.10.1880 r. z inicjatywy hrabiny von Lehndorf, żony hrabiego Karola Lehndorfa ze Sztynortu, powstał zalążek przyszłych Zakładów Dobroczynnych „Bethesda”, największej instytucji charytatywno-opiekuńczej w Prusach Wschodnich. W 1881 r. hrabina von Lehndorf mianowała ówczesnego pastora w Lötzen (Giżycko) Hermana Brauna kierownikiem „Bethesdy”. Dzięki licznym inicjatywom i ogromnej sile działania udało się Braunowi rozbudować zakłady i doprowadzić do tego, że stały się one odrębną częścią miasta. W 1911 r. oddana została do użytku plebania, a w 1912 r. powstała oddzielna parafia Bethesda z małym kościółkiem dla jej mieszkańców. Pierwszym proboszczem był Erich Braun. Z funduszy zebranych podczas referatów wygłaszanych przez pastora oraz dzięki rozprowadzaniu zdjęć ośrodka zakupiono w 1913 roku organy, a w 1921 dwa dzwony. Organistą była żona pastora. Ze względu na ciągłe zwiększanie się liczby wiernych kościół stał się zbyt mały. Organy wciąż odsuwane pod ścianę traciły brzmienie. Zaistniała potrzeba budowy większego kościoła.

Kamień węgielny pod budowę nowego kościoła wmurowano 2.10.1930 r. Budowę kościoła p.w. Św. Krzyża  ukończono dnia 2.10.1933 r. Proboszczem był Erich Braun. Kościół wybudowano w stylu neogotyckim. Architektem był Just ze Słupska. Skromne i proste linie to typowe cechy kościoła ewangelickiego. Głównym materiałem budowlanym była cegła klinkierowa.

Wysoką wieżę przyozdabia dziesięciometrowy podświetlony krzyż, który ściąga w górę wzrok zwiedzających. Na wieży znajdują się dwa dzwony z 1921 r. przeniesione z poprzedniego kościoła. Metalowe zdobienia drzwi wejściowych wykonane zostały w kuźni Bethesdy. W przedsionku znajduje się rzeźbiona w drewnie tablica również wykonana w warsztatach Bethesdy z napisem: „Das Gebet der Elenden dringt durch die Wolken Sir 35,21”, czyli „Modlitwa pokornego przeniknie obłoki” (za Biblią Tysiąclecia). Niemieckie słowo der Elende (w liczbie mnogiej die Elenden) oznacza nieszczęśnika, nędzarza. Podopiecznymi ośrodka Bethesda byli właśnie ludzie doświadczeni przez los – kalecy i ubodzy. Wybór cytatu nie był więc przypadkowy.

W warsztatach wyrzeźbiono także płaskorzeźby zdobiące ołtarz (zboże i winogrona) i nieistniejącą już ambonę, według projektu Richarda Suchodolskiego. Są one dziełem rąk pensjonariuszy Bethesdy. W prezbiterium kościoła znajduje się rzeźba ukrzyżowanego Chrystusa o wysokości około 4 metrów. Miejscem wykonania krzyża była miejscowość Unterammergau w Bawarii, a wykonawcą rzeźbiarz Dominik Schwab. Leżąca na tym samym wzgórzu miejscowość Oberammergau słynie z  odbywających się tam od 1634 roku  widowisk pasyjnych. Kultywowanie męki Pańskiej było więc odpowiednim klimatem pracy nad rzeźbą.

Oszklenie kościoła powstało w latach 1930-33, obejmuje imponujący, wykonany w duchu modernizmu zespół witraży złożony z ośmiu okien z postaciami ewangelistów (dwa pierwsze okna od prezbiterium) i Apostołów ( sześć okien w korpusie nawowym). Witraże powstały w pracowni Otto Petersa z Paderborn w Nadrenii. Jest to jeden z najbardziej znanych niemieckich warsztatów witrażowych istniejących do dziś, a prowadzony przez cztery pokolenia wykształconych w tym kierunku witrażystów. W świątyni znajduje się wsparta na 4 kolumnach empora (chór) mająca na celu powiększenie powierzchni. Nad nią jest druga empora o znacznie mniejszych rozmiarach.

Obiekt w swojej historii służył różnym wyznaniom. I tak do II wojny światowej gospodarzami byli ewangelicy. Po II wojnie światowej kościół Św. Krzyża był kościołem garnizonowym Wojska Polskiego. Konsystorz kościoła ewangelicko-augsburskiego dnia  19 kwietnia 1949 r. zwrócił się do Starostwa w Węgorzewie o zwrot kościołów: Św. Apostołów Piotra i Pawła i Św. Krzyża. Zwrócono ewangelikom drugi z wymienonych.

W 1983 r. świątynia została wydzierżawiona grekokatolikom. W owym czasie pastorem w Węgorzewie był ks. Janusz Jagucki, późniejszy biskup i zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce. Wierni wyznania ewangelickiego do dnia dzisiejszego odprawiają swoje nabożeństwa w kaplicy znajdującej się w podziemnej części kościoła. Dnia 4.06.1998 r. aktem notarialnym Nr 2763/98 świątynia stała się własnością grekokatolików. Ostatnia rata spłaty należności za nią  przypada na 2018r.

Ze względu na bezpieczeństwo wiernych cerkiew wymagała wielu prac remontowych. Wewnątrz świątyni w 1988 roku wykonano dodatkowe wzmocnienia belkowe podtrzymujące strop, co zmieniło nieco jego pierwotny wygląd.

Z początkiem lat 90-tych podjęto starania mające na celu dostosowanie cerkwi do wymagań tradycji Kościoła Wschodniego. I tak w latach 1994-1995 powstał ikonostas. Zaprojektował go inż. Jacek Mermon z Przemyśla, autorami ikon są państwo Gowik z Warszawy, a konstrukcję drewniąna wykonał parafianin Jan Oryńczak.

W dniach 12-13.08.2005 roku parafia uroczyście obchodziła jubileusz 40-lecia, który uświetnił swoją obecnością J.E. Ks. Abp Jan Martyniak. W ramach tych uroczystości dnia 13.11.2005 r. z udziałem kapłanów wyznań: ewangelicko-augsburskiego, rzymskokatolickiego i grekokatolickiego, w przedsionku cerkwi został poświęcony krzyż upamiętniający pastora Brauna – inicjatora budowy świątyni. Krzyż odnaleziono na starym cmentarzu w Węgorzewie. Pochodzi on z nieistniejącego już nagrobka pastora i jego małżonki.

W roku 2006 nawiązano kontakt  z  prof. Romanem Wasyłykiem, rektorem  Akademii Sztuk Pięknych we Lwowie, w następstwie czego w 2007 roku powstały dwie ikony: Zmartwychwstania Pańskiego i Podwyższenia Św. Krzyża. Autorami tych ikon byli absolwenci Akademii.   W latach 2008 – 2009 powstały kolejne ikony: Św. Rodziny, Św. Grzegorza Teologa, Św. Jana Chryzostoma, Św. Proroka Eliasza, Św. Mikołaja Cudotwórcy, Św. Włodzimierza i Olgi, Św. Borysa i Hliba i Św. Bazylego Wielkiego.  Ich autorami są absolwenci lwowskiej akademii – Wasyl Sywak i Taras Łesiw. Ikony poświęcił miejscowy proboszcz o. Dymitr Harasym na Wielkanoc, 19.04.2009 roku.

W roku 2009 zostały zakupione we Lwowie dwa żyrandole i 14 kinkietów, które nadały wschodni wygląd i rozświetliły wnętrze świątyni.

W 2010 roku w bocznych pomieszczeniach cerkwi otwarto kaplicę pogrzebową. Zostały w niej umieszczone drewniane elementy z ołtarza pierwszego, nieistniejącego już kościółka  i rozebranej ambony z obecnej świątyni, stanowiące wartość historyczną. Poświęcenia kaplicy w obecnopści Biskupa-Seniora Janusza Jaguckiego i jego małżonki dokonał Prowincjał Bazylianów w Polsce o. Igor Harasim OSBM  dnia 14.08.2010 r., w dzień parafialnego święta.

Źródła

  1. Angerburg - von A bis Z, Bernd Braumüller, Rotenburg 2002, strony 104, 342, 723
  2. Der Kreis Angerburg, Erich Pfeiffer, Rotenburg 1973, strona 338
  3. „Angerburger Heimatbrief”, zeszyt 74/1976 strony 10 i 13, zeszyt 73/1975 strony 3-5, zeszyt 69/1973 strona 7

Powyższe pozycje pochodzą z prywatnych zbiorów pana Ryszarda Karuzo z Węgorzewa.

  1. Jerozolimska „sadzawka” pastora Brauna w Węgorzewie, dr Adam Jankiewicz
  2. strony internetowe Muzeum M. Kopernika we Fromborku i Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej w Węgorzewie.
  3. encyklopedia internetowa Wikipedia, hasła Oberammergau, Unterammergau oraz Oberammergauer Passionspiele