canadian alliance party leadership non prescription rosuvastatin where is artane in ireland hydrochlorothiazide on the internet reviews on lamictal side effects what is in meclizine pills buy aleve with paypal cheap levitra plus free delivery micardis discount card buy bupropion online no prescription prescriptions aciclovir online without can u buy clomid over counter sale remeron cheapest drug trandate can you get viagra over the counter in spain canadian family pharmacy reliable arthritis uk society sominex generic reviews ciprofloxacin 500 mg side effects buy viagra soft with e check pomegranate juice concentrate suppliers lisinopril online without prescription genuine cipro they lasix dosage water retention innopran xl store what does sinemet do for parkinson;s order etodolac online no prescription with a mastercard albuterol side effects in adults bentyl pas cher italie buying ceftin from canada no prescription sinemet over the couter non prescription sumycin cipro bonus pills can you buy ventolin over the counter in new zealand uk vital erexin biaxin usa sale is generic aldactone available in usa best viagra tablets in india venlor online order better than provera what is clotrimazole and betamethasone dipropionate cream usp 1 0.05 kamagra soft generic reviews propecia 1 or 5 acivir pills suppliers overseas buy generic dostinex online cipro fast usa himcolin gel price compra decialis farmacia web pharmacy rx opinioni generic for allopurinol learn where purchase prandin generic valtrex reviews buy deltasone 100mg online how to get protonix on line bristol-myers squibb cruiserath ireland cleocin without prescription canada anxiety medication over the counter for children singulair no prescription canada where can i get a nexium coupon why take nolvadex for a pct buy celebrex online with out prescription excessive viagra usage can you buy erythromycin over the counter in germany feldene for purchase cvs pharmacy order prescriptions online zyvox oral price buy serevent next day buy alligator clips brisbane licensed long time effects of viagra differin no prescription needed canadian online pharmacy montelukast asthma tablets mircette mail order actoplus met on line in the mexico can i make liv 52 how long after taking doxycycline can i get pregnant hydrea canadian pharmacy buy erection packs 1 finasteride online pharmacy where can i order cialis generic viagra professional usa albendazole worm medicine xalatan side effects vertigo gyne-lotrimin shelf life purchase keftab lowest price warfarin drug interactions with foods buy azulfidine capsules como hacer viagra casero para mujeres buy silagra canada what is calan sr para que se usa meclizine 25 mg bactrim ds shelf life dostinex in croatia what is flagyl used to treat in women naltrexone information buy over the counter flonase online la pharmacie paris nexium sales 2012 cheap revia free delivery accutane reviews uk tetracycline 500mg uses how to order benfotiamine buspar medication guide where to buy viagra online reviews triamcinolone cream for acne i want to pay some cafergot clozaril mg usa eulexin order online clozaril recommended dosage donde comprar levitra professional worldwide pharmacy proscar yasmin pill website pharmacy near melbourne central diovan medicine children fast overnight erctile buy revia in usa zovirax prescription only cheap fertomid sale uk can you buy atacand any cod ampicillin birth control online us colospa tablets for purchase lipitor coupons canada buy generic minocin with bonus what does dostinex what is prednisone used for in animals can taking too much synthroid cause weight gain what is the recommended dosage for viagra allegra by mail side effects of taking prednisone long term zithromax canada sale where to get brahmin hides duetact reviews billig atorlip-10 online kaufen buying pain pills online forum to buy abana in uk clomid online purchase prix bas it;s me long time side effects dilantin doxycycline hyclate generic name periactin uk buy mircette online cheap singulair side effects in children kamagra soft medicine children sildenafil jelly can buy atacand online naprosyn pills side effects lipothin express canada price increase benzac comprar erexor portugal lexapro cost comparison purchase lanoxin snovitra super power drugstore.com buy aristocort overseas list top 10 pharmaceutical companies india femara for fertility success genuine carafate best price fastest tetracycline uk delivery cardura overseas online pharmacy no prescription needed cialis professional olanzapine sublingual dosage lisinopril hctz 10 12.5 mg tablets side effects goodyear allegra canadian tire side effects of aspirin in early pregnancy rumalaya next day shipping generic omnicef paypal amoxil tablets uk glucophage medication where to buy can you get antibiotics over the counter in spain free sample of viraga what type of inhaler is ventolin best price for real tadacip voltaren forte tablete lijekovi best generic amaryl review order vasotec 2.5 mg liquid diclofenac review generic cialis proffesional comparision kwikmed uk reviews finpecia lawsuit tesco pharmacy online discount code for dapoxetine januvia results forum forum review drugstore buy propecia order combivent overnight fedex delivery order zebeta from canada without prescription i pill dipyridamole website best price haldol betnovate no prrescription fastest atorlip-10 uk delivery kamagra oral jelly online pharmacy new mexico alliance of health councils generic valtrex canada best price for colchicine where to buy amaryllis plants order beconase aq sustiva online in usa cordarone birth control online us lioresal coupons brand cialis tablets for sale buy neurontin gabapentin olanzapine suppliers india depakote supplier in uk antabuse no prescription fedex ups best place to buy nimotop buy hong kong generic order aristocort online safe to buy generic plavix from usa viagra in qatar astelin online in usa promethazine 25mg tablets recreational use motrin tablets price buy mircette 20 seroquel without rx cheap generic trandate methotrexate injection missed dose canadian horde physiotherapy regulators alliance furosemide 20 mg tab side effects buy unisom sleepgels softgels toradol canadian pharmacy med cab mobic buy condoms with echeck kamagra generic viagra buy levitra professional by mail order drug market order reglan purchase baclofen pills are cipla drugs safe pharmacy what is the medication procardia used for how to order acai berry detox what is dramamine called in australia propranolol dosage stage fright best erection pills at gnc tretinoin cream 0.1 reviews z pack antibiotic 500 mg purchase levitra on line in uk where can i buy minoxidil 10 medrol online meds buyers of kamagra oral jelly canada cialis soft sale online pharmacy buy benadryl 80 mg online carbozyne uses medication buy bupron sr patch discount prescriptions drugs online accutane cost assistance paroxetine reviews for ocd is it illegal to order generic cefixime where can i buy amitriptyline 50mg u.s.p dissolution requirements for nitrofurantoin capsules sinemet 100 mg + 25 mg compresse what is imitrex nasal spray where to get the morning after pill uk which are common side effects of nitroglycerin (select all that apply.) lipitor sublingual dosage clozaril canada prescription order motilium medication by mail furosemide dose wellbutrin side effects insomnia cafergot tabletten novartis mercaptopurine and alcohol effects cheap epivir-hbv free delivery side effects of minocin sa much does effexor cost canada pharmacy med cab saw palmetto how many mg of calcium are in a 500 mg tablet of calcium carbonate overnight buy discount aricept zenegra pills drugstore over the counter medicine that acts as female cialis generic plavix available canada zantac shoppers drug mart order lopressor online uk best price for celebrex generic aricept no prescription canada l-tryptophan perth australia drugs available in india for erectile dysfunction is there a generic for strattera terramycin online in us forum buy serevent online without how to import accutane viagra effects on a woman what does depo provera treat brand cialis sold over counter what is atarax medicine used for to buy minocin maxmen what is the generic name for benadryl german remedies a division of cadila healthcare ltd singulair online uk bystolic coupon free med cab alesse my pham tem tenamyd canada buy alavert bulk generic uk paypal cialis jelly geriforte daily use reviews viagra the little blue pill with big repercussions what are the common side effects of zoloft nombre comercial furosemida mexico price of ventolin without insurance yasmin order canada trileptal generic for malegra fxt cost canadian atacand bonus pills the online drugstore erexor ampicillin bonus pills how long does it take wellbutrin sr to start working sinequan 100mg vip transaction.com proscar tablets us online what is vardenafil 20mg better than lexapro ordering cordarone prednisolone without a prescription pharmacy support team canada buy dramamine 10 plavix loading dose in stroke acheter levitra plus pas cher is it illegal to order generic combivent prilosec user reviews what is the generic form of augmentin what does nitroglycerin do to you minocycline alcohol effects birth control pills yasmin better than eurax safe place order himplasia tenormin online pharmacy can you get codeine cough syrup over the counter prevacid maximum dosage buy generic dilantin what does the drug ceftin treat endep reviews depression online no prescription uk for paroxetine mail order lopid cheapest online generic albendazole to buy imuran cheap fedex buy astelin cod best place to order fincar in us the online drugstore kytril malegra fxt prices usa which uk site to buy valtrex what is estrace vag cream cheap abilify 20 mg free shipping how to take aygestin mg feldene pills accutane for acne side effects forzest with paypal payment buy viagra online with visa gift card nolvadex and arimidex pct best site get alavert over counter estrace cialis 5 mg online buy rumalaya forte with visa order tinidazole breast cancer medication tamoxifen mirapex side effects rls indocin cost comparison valtrex noprescrition needed uk online pharmacy can you buy aciclovir over the counter uk cheap buy zofran for daily use praziquantel dosage for dogs can you buy water pills over the counter at walmart where purchase flonase cheap generic amantadine 25 mg amitriptyline sleep how to buy diltiazem xenical pills canada buy drugs from india online tadalafil 5mg what does provera look like pacific lithium new zealand limited lamictal online purchase how to get prescription meds from mexico what is methotrexate used for rheumatoid arthritis buy xanax online no prescription overnight canada buy fluoxetine without prescription canadian cialis pharmacy order styplon tablets generic femcare usa pharmacy alli weight loss generic name clomid cycle 4 success silagra not generic how to get off diovan hct what is uroxatral 10 mg capoten dosage adults rosuvastatin 40 mg side effects prednisone dose for poison ivy viagra boots price order robaxin from muscle relaxant biaxin and birth control pills how long does it take for zyprexa to start working side effects of elavil 10 mg can you buy bystolic over the counter in germany compare prices gasex is generic kamagra soft effective where can i purchase procardia no prescription diakof buy generic levitra uk buy tadalis sx uk grifulvin v with american express can you buy tenormin atenolol generic neurontin mg tablets aldactone for sale australia buy generic brand viagra without a script order adalat discount propecia of canada artane australia price buy himplasia in singapore buy moduretic inhaler canada order apcalis sx medication by mail buy genuine alphagan uk cafergot online pay paypal robaxin on line cheap glucophage 40 mg ventolin nebulizer dosage for children viagra phone orders buying prescription drugs from canadian pharmacies generic levothroid name buy florinef patch year viagra approved fda atorvastatin 80 mg stemi lincocin prescription coupon purchase dapoxetine pills clozaril 100mg cheep kamagra chewable online coupon code strattera 40 mg capsule farmacia web pharmacy rx truffa generic premarin cream price buy levothyroxine 25 mcg uk cytotec for sale cheap retin-a 0,05 generic wikipedia drugs avandamet on line no script wellbutrin prices usa what is trileptal medication precose reviews nitrofurantoin suppliers overseas prazosin no prescription compare prices buy yasmin pill australia avodart vs propecia side effects safe amitriptyline buy buy colchicine paypal accepted walmart discount drugs list mexico care pharmacy diclofenac online zanaflex to purchase without a prescription best place to buy valtrex in australia buy danazol mg online side effects stopping prednisone too quickly betneval cream can you order beconase aq nasal drug acai berry weight loss reviews uk retino-a cream 0,025 for dogs buy 1 on 1 soccer cleocin gel doctors online digoxin first order kinetics albuterol cycle side effects chloromycetin non perscription countries buy us generic diamox prescription buy nitroglycerin pills lawsuit against effexor xr side effects of aricept 5 mg crestor medication grapefruit quickest buy benicar how to use flovent inhaler with spacer letrozole purchase online motrin canada prescription evista discounts codes cheap ponstel no prescription where do i buy renagel aciclovir tablets 400mg side effects buy cozaar online no prescription us best relafen prices viagra sale ireland silagra comprare what is atrovent inhaler plavix 75 mg buy online where purchase vytorin order parlodel online where to buy water retention pills what is anafranil good for viagra pharmacy mixing ciprofloxacin alcohol prevacid over the counter strength is it illegal to order generic alphagan dune mentat mantra doxycycline for daily use canada lincocin aquadrops side effects of bupropion sr albuterol sulfate inhalation solution free or low cost celebrex best deal on cialis pharmacy overseas pharmacy no prescription tulasi ortho tri cyclen lo reviews 2012 buy meds online uk 100 mg crestor prevacid solutab rxlist beconase aq online usa purchasing kamagra oral jelly online maxalt cost cvs caverta online sales better than reglan amaryl m sr buy tetracycline cheap bentyl with american express how many skelaxin do you take to get high asacol 1000 canadian pharm d programs nizagara 100mg reviews moduretic nel bodybuilding tadacip cipla do they sell aleve in canada comprare in italia on line il viagra antivert for sale uk plendil cost comparison 5mg pharmacy brand levitra sale generic online pill store overnight valtrexz buy revatio online in usa diclofenac sodium dosage adults what does depakote er do what drug category is propranolol in prilosec otc cheapest price safe buy chloroquine online aleve 100mg cheep changing from levlen to yaz promethazine without script protonix pill shop discount code why is there a shortage of levitra professional 3v lithium battery cr2032 best price where can i buy tetracycline preferred doxycycline refill pack tricor discounts codes side effects of kamagra chewable is lincocin available over the counter bactrim uk order cozaar viagra guaranteed ampicillin drug action atacand in croatia can i order artane no prescription in the usa buy drugs no prescription fluoxetine online store where cipro calan max dose depo medrol drug class buy cheap acticin 30g online voltaren visa what ingredients are in alli pills triamterene weight gain buy minipress pills acheter aceon pas cher can you buy coreg synthroid 100 mg order viagra sublingual cheap proventil inhaler shelf life reliable pharmacy india zestril hctz dose imitrex results forum do you gain weight after going off topamax shoppers drug mart baby aspirin how much does seroquel cost without insurance bupropion cost walgreens abilify prix en pharmacie en france valacyclovir hcl 500 mg side effects drug interactions need buy abortion pills online where to buy ditropan drugs online xalatan price walgreen most reliable place to buy omnicef online vytorin over counter uk billig allegra online kaufen prilosec suppliers overseas starlix prescription only non prescription erectile dysfunction drugs order lipitor cheap zithromax discount para que se usa cipro priligy uk price us online pharmacy no prescription lipothin norvasc overnight delivery diclofenac sandoz zetpil 100 mg comprar propecia generico online apcalis sx mg price dewalt 18 volt lithium ion reviews robaxin weight gain buy lamictal new zealand online cheap blopress free delivery bactrim ds dosage for children bupropion smoking cessation predictors successful outcome low cost overnight propranolol vipps online phamarcy cheap buy kamagra oral jelly generic flagyl medication fluoxetine buy mexico motilium 10 mg film-coated tablets metmorfin 500mg for pcos nitroglycerin where to get generic minocin switzerland alli for sale philippines revatio sale cialis generic vytorin tablets online buy azulfidine online india erythromycin dosage acne torsemide on line como comprar xenical para adelgazar acai suppliers overseas saraswatichandra 5th march 2013 desi tashan where to purchase mevacor aristocort over the counter glyset coupon code qsymia buy desyrel online usa order furosemide online in usa pharmacy buy drugs orlistat viagra soft lawsuit where to yasmin buy hydroxyzine tablets buy canada no prescription for dramamine cipla viagra tablets cipro side effects uti sublingual nitroglycerin tablets side effects does triamterene cause kidney stones can i get periactin arava dose rheumatoid arthritis can you take 2 unisom pills order albendazole cheap get lexapro las vegas terbinafine hydrochloride tablets 250 mg comprar revistas online alli comprar espan~a toprol xl class action lawsuit levitra professional sale vardenafil prescription acai with green tea capsules 1500 mg side effects pet allies show low barkin how old do you have to be to take zyrtec what is the drug depakote used for brand viagra order by phone celexa vs prozac for depression co-ciprofloxacin wiki provera 10mg for 10 days side effects depakote discount allopurinol no prescription needed can etodolac cause high blood pressure sertraline hcl 50 mg espanol buy alesse birth control drug taking-2-levitra-on... toradol 60 mg iv dose can you get amantadine bad side effects of accutane buy water pills uk escitalopram vs citalopram cost post cycle therapy avodart discount canadian pharmacy serevent robaxin dose frequency ordering adalat here in canada
Створено: Понеділок, 06 вересня 2010, 12:56
Cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem Św. Krzyża w Węgorzewie

010 Dnia 1.10.1880 r. z inicjatywy hrabiny von Lehndorf, żony hrabiego Karola Lehndorfa ze Sztynortu, powstał zalążek przyszłych Zakładów Dobroczynnych „Bethesda”, największej instytucji charytatywno-opiekuńczej w Prusach Wschodnich. W 1881 r. hrabina von Lehndorf mianowała ówczesnego pastora w Lötzen (Giżycko) Hermana Brauna kierownikiem „Bethesdy”. Dzięki licznym inicjatywom i ogromnej sile działania udało się Braunowi rozbudować zakłady i doprowadzić do tego, że stały się one odrębną częścią miasta. W 1911 r. oddana została do użytku plebania, a w 1912 r. powstała oddzielna parafia Bethesda z małym kościółkiem dla jej mieszkańców. Pierwszym proboszczem był Erich Braun. Z funduszy zebranych podczas referatów wygłaszanych przez pastora oraz dzięki rozprowadzaniu zdjęć ośrodka zakupiono w 1913 roku organy, a w 1921 dwa dzwony. Organistą była żona pastora. Ze względu na ciągłe zwiększanie się liczby wiernych kościół stał się zbyt mały. Organy wciąż odsuwane pod ścianę traciły brzmienie. Zaistniała potrzeba budowy większego kościoła.

Kamień węgielny pod budowę nowego kościoła wmurowano 2.10.1930 r. Budowę kościoła p.w. Św. Krzyża  ukończono dnia 2.10.1933 r. Proboszczem był Erich Braun. Kościół wybudowano w stylu neogotyckim. Architektem był Just ze Słupska. Skromne i proste linie to typowe cechy kościoła ewangelickiego. Głównym materiałem budowlanym była cegła klinkierowa.

Wysoką wieżę przyozdabia dziesięciometrowy podświetlony krzyż, który ściąga w górę wzrok zwiedzających. Na wieży znajdują się dwa dzwony z 1921 r. przeniesione z poprzedniego kościoła. Metalowe zdobienia drzwi wejściowych wykonane zostały w kuźni Bethesdy. W przedsionku znajduje się rzeźbiona w drewnie tablica również wykonana w warsztatach Bethesdy z napisem: „Das Gebet der Elenden dringt durch die Wolken Sir 35,21”, czyli „Modlitwa pokornego przeniknie obłoki” (za Biblią Tysiąclecia). Niemieckie słowo der Elende (w liczbie mnogiej die Elenden) oznacza nieszczęśnika, nędzarza. Podopiecznymi ośrodka Bethesda byli właśnie ludzie doświadczeni przez los – kalecy i ubodzy. Wybór cytatu nie był więc przypadkowy.

W warsztatach wyrzeźbiono także płaskorzeźby zdobiące ołtarz (zboże i winogrona) i nieistniejącą już ambonę, według projektu Richarda Suchodolskiego. Są one dziełem rąk pensjonariuszy Bethesdy. W prezbiterium kościoła znajduje się rzeźba ukrzyżowanego Chrystusa o wysokości około 4 metrów. Miejscem wykonania krzyża była miejscowość Unterammergau w Bawarii, a wykonawcą rzeźbiarz Dominik Schwab. Leżąca na tym samym wzgórzu miejscowość Oberammergau słynie z  odbywających się tam od 1634 roku  widowisk pasyjnych. Kultywowanie męki Pańskiej było więc odpowiednim klimatem pracy nad rzeźbą.

Oszklenie kościoła powstało w latach 1930-33, obejmuje imponujący, wykonany w duchu modernizmu zespół witraży złożony z ośmiu okien z postaciami ewangelistów (dwa pierwsze okna od prezbiterium) i Apostołów ( sześć okien w korpusie nawowym). Witraże powstały w pracowni Otto Petersa z Paderborn w Nadrenii. Jest to jeden z najbardziej znanych niemieckich warsztatów witrażowych istniejących do dziś, a prowadzony przez cztery pokolenia wykształconych w tym kierunku witrażystów. W świątyni znajduje się wsparta na 4 kolumnach empora (chór) mająca na celu powiększenie powierzchni. Nad nią jest druga empora o znacznie mniejszych rozmiarach.

Obiekt w swojej historii służył różnym wyznaniom. I tak do II wojny światowej gospodarzami byli ewangelicy. Po II wojnie światowej kościół Św. Krzyża był kościołem garnizonowym Wojska Polskiego. Konsystorz kościoła ewangelicko-augsburskiego dnia  19 kwietnia 1949 r. zwrócił się do Starostwa w Węgorzewie o zwrot kościołów: Św. Apostołów Piotra i Pawła i Św. Krzyża. Zwrócono ewangelikom drugi z wymienonych.

W 1983 r. świątynia została wydzierżawiona grekokatolikom. W owym czasie pastorem w Węgorzewie był ks. Janusz Jagucki, późniejszy biskup i zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce. Wierni wyznania ewangelickiego do dnia dzisiejszego odprawiają swoje nabożeństwa w kaplicy znajdującej się w podziemnej części kościoła. Dnia 4.06.1998 r. aktem notarialnym Nr 2763/98 świątynia stała się własnością grekokatolików. Ostatnia rata spłaty należności za nią  przypada na 2018r.

Ze względu na bezpieczeństwo wiernych cerkiew wymagała wielu prac remontowych. Wewnątrz świątyni w 1988 roku wykonano dodatkowe wzmocnienia belkowe podtrzymujące strop, co zmieniło nieco jego pierwotny wygląd.

Z początkiem lat 90-tych podjęto starania mające na celu dostosowanie cerkwi do wymagań tradycji Kościoła Wschodniego. I tak w latach 1994-1995 powstał ikonostas. Zaprojektował go inż. Jacek Mermon z Przemyśla, autorami ikon są państwo Gowik z Warszawy, a konstrukcję drewniąna wykonał parafianin Jan Oryńczak.

W dniach 12-13.08.2005 roku parafia uroczyście obchodziła jubileusz 40-lecia, który uświetnił swoją obecnością J.E. Ks. Abp Jan Martyniak. W ramach tych uroczystości dnia 13.11.2005 r. z udziałem kapłanów wyznań: ewangelicko-augsburskiego, rzymskokatolickiego i grekokatolickiego, w przedsionku cerkwi został poświęcony krzyż upamiętniający pastora Brauna – inicjatora budowy świątyni. Krzyż odnaleziono na starym cmentarzu w Węgorzewie. Pochodzi on z nieistniejącego już nagrobka pastora i jego małżonki.

W roku 2006 nawiązano kontakt  z  prof. Romanem Wasyłykiem, rektorem  Akademii Sztuk Pięknych we Lwowie, w następstwie czego w 2007 roku powstały dwie ikony: Zmartwychwstania Pańskiego i Podwyższenia Św. Krzyża. Autorami tych ikon byli absolwenci Akademii.   W latach 2008 – 2009 powstały kolejne ikony: Św. Rodziny, Św. Grzegorza Teologa, Św. Jana Chryzostoma, Św. Proroka Eliasza, Św. Mikołaja Cudotwórcy, Św. Włodzimierza i Olgi, Św. Borysa i Hliba i Św. Bazylego Wielkiego.  Ich autorami są absolwenci lwowskiej akademii – Wasyl Sywak i Taras Łesiw. Ikony poświęcił miejscowy proboszcz o. Dymitr Harasym na Wielkanoc, 19.04.2009 roku.

W roku 2009 zostały zakupione we Lwowie dwa żyrandole i 14 kinkietów, które nadały wschodni wygląd i rozświetliły wnętrze świątyni.

W 2010 roku w bocznych pomieszczeniach cerkwi otwarto kaplicę pogrzebową. Zostały w niej umieszczone drewniane elementy z ołtarza pierwszego, nieistniejącego już kościółka  i rozebranej ambony z obecnej świątyni, stanowiące wartość historyczną. Poświęcenia kaplicy w obecnopści Biskupa-Seniora Janusza Jaguckiego i jego małżonki dokonał Prowincjał Bazylianów w Polsce o. Igor Harasim OSBM  dnia 14.08.2010 r., w dzień parafialnego święta.

Źródła

  1. Angerburg - von A bis Z, Bernd Braumüller, Rotenburg 2002, strony 104, 342, 723
  2. Der Kreis Angerburg, Erich Pfeiffer, Rotenburg 1973, strona 338
  3. „Angerburger Heimatbrief”, zeszyt 74/1976 strony 10 i 13, zeszyt 73/1975 strony 3-5, zeszyt 69/1973 strona 7

Powyższe pozycje pochodzą z prywatnych zbiorów pana Ryszarda Karuzo z Węgorzewa.

  1. Jerozolimska „sadzawka” pastora Brauna w Węgorzewie, dr Adam Jankiewicz
  2. strony internetowe Muzeum M. Kopernika we Fromborku i Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej w Węgorzewie.
  3. encyklopedia internetowa Wikipedia, hasła Oberammergau, Unterammergau oraz Oberammergauer Passionspiele