cost nexium 20mg other use valtrex nolvadex usos lexapro drug ssri placebo pills viagra tesco viagra price signup cheap viagra buspar give energy brown tablet 20 viagra nexium 40 mg fiole prednisone pack 5mg buspar somnolence indian viagra karmagra cialis 200mg dosage 10 mg levitra online viagra online doktor cialis generic paypal tetracycline eukaryotic ribosomes 400mg. viagra lisinopril dosage 5 mg dalacin 300 mg sinusite mascellare augmentin cialis e costo viagra 100mg good zoloft skusenosti levitra prices pharmacy cipro rxlist com alluses for cialis nexium generic australia doxycycline nausea dogs levitra philippines price celebrex tm 200 mg strattera 80 mg dose zovirax tabletter 200 mg propranolol 10 mg tabletta cumpar cialis 100 mg levitra generico europa synthroid prescription cost generic levitra articles levitra 5 mg prezzi pco clomid 100mg cialis 002 online tetracycline and streptococcus novo prednisone uses propecia buy europe glucophage tablets pregnancy celebrex tmj disorder buspar unlabeled uses viagra online srbija propecia tablets 1mg buspirone and lexapro sustancia activa zovirax doxycycline blue pill vgr 100 pills viagra viagra 100mg private internet sales viagra diflucan cures thrush kamagra man uk buspar a benzodiazepine lisinopril 20 mg teva took 200 mg zoloft dotur 100mg doxycycline prednisone capsule 30mg citalopram escitalopram cost kamagra factory india levitra 10 mg walmart lorazepam buspar generico viagra nomes levitra 10 mg opinioni lasix continuous drip viagra pillen prijs buy original levitra levitra bayer australia has usado cytotec propecia best online finax tablets sale viagra 25 mg.price doxycycline tablets online diflucan ja alkuraskaus wellbutrin for blushing levitra bestellen hyclate doxycycline 100mg viagra flussig doxycycline online shop strattera drug interactions buspar risperdal interactions kamagra canada paypal kamagra phuket viagra pills shapes viagra pil 100mg xenical capsules price 150 mg clomid metformin nexium drug rebate xenical 120 mg funciona pill zoloft 50 mg order propecia propecia spain pharmacy viagra propills viagra buy propecia without zoloft maoi drugs levitra schmelztabletten rezeptfrei brand viagra uk baku viagra tablets metformin und zyklus augmentin stafilococco aureus trileptal depression medication cialis online walgreens 5 mg cialis almak can zithromax purchased clomid generic 50mg nexium drug coverage generic viagra cumming clomid prices australia buy viagra kuala buy clomid therapy suscription viagra using tetracycline fish costo celebrex phenergan 10mg pregnancy glucophage generico buy zithromax brand weightgain generic lexapro drug levitra prescription inderalici propranolol 40 mg generic wellbutrin works cialis pricing 20mg take cialis 20 mg kamagra uk suppliers vente cialis usa viagra tablet propecia discountinued dog viagra tablet viagra internet pharmacy viagra costs cvs propecia filmtabletten 90 mg prednisone cialis 5mg box 30 prix levitra 5mg cialis apteka online viagra onlinestore.net cytotec pfizer fast shipping prednisone wellbutrin ativan together discretly order viagra generic valtrex wikipedia generic lisinopril cough cvs prices cialis buy cipro without erythromycin 250 mg alcohol augmentin for virus fast generic cialis soft 40mg cialis cialis pill identifier celebrex 200mg pills prednisone causing hallucinations metformin pfizer celebrex crush metformin drug screen nolvadex used treat cytotec causa deformaciones strattera online apotheke dosing bactrim suspension viagra tablet names celebrex usual dose red viagra tablet zoloft prescription drug china buy cialis citalopram 20mg stimulant cialis 25 mg turkey augmentin tabletki sklad walmart generic nexium vomen viagra uk lisinopril drug program amoxil tablets made zithromax 250 mg monodose uroxatral generic brand buy viagra austria nexium 40 mg manufacturer 1500 mg metformin daily urticaire sous augmentin legal online cialis wellbutrin sr 300mg cheap synthroid drug interaction zoloft 50mg clomid twins genuine cialis tablets prezzo levitra 5 mg age viagra use viagra cebu delivery generic levitra india clomid use twins generic mexican cialis prospect nexium 40 mg cheap cialis 50mg lexapro 60 mg daily clomid sinus wellbutrin 100 mg diflucan 100 mg dosage 120mg generic viagra generic xenical orlistat cipro drug names cytotec teusaquillo cialis aus russland levitra modalita duso 10 mg lisinopril bactrim other drugs uk strattera androgel bodybuilding cycles xenical 120 mg dosis kamagra uk boots nexium 80 mg dia levitra genericcanada code red seven zoloft generic australia google cheap viagra online prodaja viagra 100mg viagra cream viagra pfizer authentic cheap kamagra jellies xenical uk shortage metformin drug metabolism buy viagra red ert viagra generic erythromycin target bacteria nexium 500 tablets generic zoloft walgreens wellbutrin adjustment kamagra njuskalo cytotec tablet manufacturer awp price levitra buspar dividose 15 mg use cialis best 10mg propranolol hydrochloride nexium 40mg online cost cialis 20mg viagra online greece prices comparison levitra medicamento nolvadex 10 mg zovirax buy generic lisinopril online prescription cheap viagra bulk propranolol eg 40 mg erythromycin ec tablets buy strattera forum costo cialis svizzera viagra pfizer price levitra vaikutus aika cialis 5 mg testimonial buspar dosage 90 mg walmart price propecia teva lexapro cost drug eruption bactrim augmentin versus azithromycin zithromax online prescription anwendung cialis 5mg augmentin myoclonus lisinopril getting pregnant zovirax reviews australia propecia prices uk doxycycline causes dreams doxycycline burned esophagus canadian viagra sources cheapest augmentin online 10mg propranolol effects viagra pills means synthroid 0.225 mg psizer 50mg viagra costo de amoxil buspar strattera interaction erythromycin 400mg 5ml viagra condoms purchase anxiety disorder buspar take 2 pills viagra singulair medicine side effects zithromax cost walmart augmentin tabletki 1 0 cena buspar time effectiveness levitra cyprus nexium sales us cialis causa sangramento lexapro treatment perimenopause 5mg prednisone cats cialis 100 mg 30 tablete pill identifier metformin buy steroids prednisone buspar claustrophobia cheapest generic celebrex generic zoloft forum 25 mg clomid bodybuilding viagra untuk cewek online viagra louisiana micardisplus en viagra tetracycline drug study liquid viagra cost parduodu viagra vilnius propranolol prevent blushing periactin tablets 4mg cialis 20mg kaufen zoloft medication cost viagra uk muscle viagra orange pill india propecia india 20mg cialis directions lisinopril de 20 mg pertussis erythromycin dose levitra us buy synthetic viagra 850 mg metformin ttc 5 mg cialis reviews best generic zoloft uk herbal 007 viagra 25mg viagra stamina xenical 250mg pink viagra buy online levitra order cialis western australia levitra discounts coupons lasix 40 mg packungsbeilage zoloft generic teva metformin causes hyperkalemia celexa or buspar generic viagra betrouwbaar 1 week without propecia levitra delivery levitra 20mg coupon nexium 10 mg precio usada prednisone generic wellbutrin types buy viagra america clomid cause acne laboratorio viagra generico xenical 60 capsules online mens home health viagra cost synthroid 75 viagra uk tableta cialis 5 mg 28 tablets generic zovirax online sustituto de nexium viagra 100mg bijsluiter vyvanse plus lexapro skelaxin buspar tesco 50mg viagra generic zoloft 100mg lisinopril 20 mg highest mg viagra cipro xr 1000 sinusitis cialis 5mg efeitos xenical buy melbourne strattera 100 mg buy levitra 20mg france cialis 200mg or100 metformin vom hausarzt india pharmacy levitra lexapro 15mg 28 comprimidos viagra generic nl 200 mg zoloft pregnancy clomid ebay uk celebrex 100mg uses buy lexapro mastercard synthroid identify pill synthroid 0.137mg metformin causing spotting viagra sale com zithromax 9 pills 1000mg cialis 20mg specifications masturbation using viagra viagra price asda lisinopril de 40mg valtrex cheap online cialis 20mg vs 100 kamagra kautabletten kaufen viagra price 150 mg metformin online ordering viagra duplicate india cytotec uso venezuela buy 50mg clomid nolvadex 100mg us viagra sales buspar recreational pfizer vgr 100 viagra propecia tablett buying doxycycline online walgreens zoloft price ncm cialis 20mg cytotec wholesale cialis blindness cause cost brand synthroid viagra price pharmacy metformin causes depression diflucan pills online clomid online canada celebrex au canada synthroid discussion forum viagra pfizer costo xenical pills obesity viagra pfizer ulotka metformin 850 mg dose pms cipro 1000mg propecia 4mg arrow lisinopril tablets motrin dosage for children by age doxycycline generic canada clomid foglietto illustrativo online viagra reliable levitra drug paypal nausea da augmentin clomid 100mg reussite uso cytotec oral lexapro 75 mg cialis 20mg retail priligy available canada cytotec tablet 200mcg buspar compared klonopin tabletka viagra buspar efficacy order nolvadex clomid buspar vs hydroxyzine levitra uk generic diflucan flagyl together phenergan norovirus buspar and zithromax kamagra aus ungarn viagra .55 per pill doxycycline herx lyme doxycycline bird 100 tablets propecia hippocampus levitra pharmacy 2 you cialis 5 mg 24 hour overnight cheap levitra 10 mg levitra generic celebrex generic manufacturer wellbutrin plus celexa amitriptyline gabapentin together herpes zovirax tablets buspar pill erowid cialis 20 mg doctissimo metformin 500 mg identification nexium drug category clomid prescription strength alternative viagra hausmittel erythromycin 250mg 5ml cialis pillen bestellen buspar for feline lexapro 5mg reviews cialis generic online viagra generico marcas zovirax 5 ointment generic celebrex 30mg levitra online coupons online propecia sales doxycycline 100mg jerawat cialis srilankan price uses of nexium bactrim causing hyponatremia levitra 20mg gebrauchsanweisung canadian generic strattera viagra 0.77 per pill famous viagra brands kamagra 100 gold cheap xenical 120 mgs real cialis online prednisone 20mg treatments 40 mg prednisone 1 dose cuando usar cytotec price for celebrex piroxicam for dogs with nasal cancer zoloft remeron together costs indian viagra buspar hand tremors lisinopril 10mg questions bayer cialis 20mg prednisone pruritus lasix 40 mg nedir cialis tinnitus dosage amoxil capsule 250mg substitute viagra india zovirax nach ausbruch pharmacy cialis prices lexapro 5 mg shaky generic viagra article 1mg propecia rebates mixing 500mg zithromax buspar ansiedade cialis tabletke 5 mg indonesia buy cialis valtrex cvs pharmacy metformin 850 mg tablets metformin glucophage 250 mg just like cialis continuous lasix infusion prednisone tablet color levitra brusing augmentin suspension venezuela wellbutrin xl users lasix 80 mg cost nexium 60 mg capsule 3 5mg cialis nexium canadian coupons cytotec pfizer lima roche xenical uk
Створено: Понеділок, 06 вересня 2010, 12:56
Cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem Św. Krzyża w Węgorzewie

010 Dnia 1.10.1880 r. z inicjatywy hrabiny von Lehndorf, żony hrabiego Karola Lehndorfa ze Sztynortu, powstał zalążek przyszłych Zakładów Dobroczynnych „Bethesda”, największej instytucji charytatywno-opiekuńczej w Prusach Wschodnich. W 1881 r. hrabina von Lehndorf mianowała ówczesnego pastora w Lötzen (Giżycko) Hermana Brauna kierownikiem „Bethesdy”. Dzięki licznym inicjatywom i ogromnej sile działania udało się Braunowi rozbudować zakłady i doprowadzić do tego, że stały się one odrębną częścią miasta. W 1911 r. oddana została do użytku plebania, a w 1912 r. powstała oddzielna parafia Bethesda z małym kościółkiem dla jej mieszkańców. Pierwszym proboszczem był Erich Braun. Z funduszy zebranych podczas referatów wygłaszanych przez pastora oraz dzięki rozprowadzaniu zdjęć ośrodka zakupiono w 1913 roku organy, a w 1921 dwa dzwony. Organistą była żona pastora. Ze względu na ciągłe zwiększanie się liczby wiernych kościół stał się zbyt mały. Organy wciąż odsuwane pod ścianę traciły brzmienie. Zaistniała potrzeba budowy większego kościoła.

Kamień węgielny pod budowę nowego kościoła wmurowano 2.10.1930 r. Budowę kościoła p.w. Św. Krzyża  ukończono dnia 2.10.1933 r. Proboszczem był Erich Braun. Kościół wybudowano w stylu neogotyckim. Architektem był Just ze Słupska. Skromne i proste linie to typowe cechy kościoła ewangelickiego. Głównym materiałem budowlanym była cegła klinkierowa.

Wysoką wieżę przyozdabia dziesięciometrowy podświetlony krzyż, który ściąga w górę wzrok zwiedzających. Na wieży znajdują się dwa dzwony z 1921 r. przeniesione z poprzedniego kościoła. Metalowe zdobienia drzwi wejściowych wykonane zostały w kuźni Bethesdy. W przedsionku znajduje się rzeźbiona w drewnie tablica również wykonana w warsztatach Bethesdy z napisem: „Das Gebet der Elenden dringt durch die Wolken Sir 35,21”, czyli „Modlitwa pokornego przeniknie obłoki” (za Biblią Tysiąclecia). Niemieckie słowo der Elende (w liczbie mnogiej die Elenden) oznacza nieszczęśnika, nędzarza. Podopiecznymi ośrodka Bethesda byli właśnie ludzie doświadczeni przez los – kalecy i ubodzy. Wybór cytatu nie był więc przypadkowy.

W warsztatach wyrzeźbiono także płaskorzeźby zdobiące ołtarz (zboże i winogrona) i nieistniejącą już ambonę, według projektu Richarda Suchodolskiego. Są one dziełem rąk pensjonariuszy Bethesdy. W prezbiterium kościoła znajduje się rzeźba ukrzyżowanego Chrystusa o wysokości około 4 metrów. Miejscem wykonania krzyża była miejscowość Unterammergau w Bawarii, a wykonawcą rzeźbiarz Dominik Schwab. Leżąca na tym samym wzgórzu miejscowość Oberammergau słynie z  odbywających się tam od 1634 roku  widowisk pasyjnych. Kultywowanie męki Pańskiej było więc odpowiednim klimatem pracy nad rzeźbą.

Oszklenie kościoła powstało w latach 1930-33, obejmuje imponujący, wykonany w duchu modernizmu zespół witraży złożony z ośmiu okien z postaciami ewangelistów (dwa pierwsze okna od prezbiterium) i Apostołów ( sześć okien w korpusie nawowym). Witraże powstały w pracowni Otto Petersa z Paderborn w Nadrenii. Jest to jeden z najbardziej znanych niemieckich warsztatów witrażowych istniejących do dziś, a prowadzony przez cztery pokolenia wykształconych w tym kierunku witrażystów. W świątyni znajduje się wsparta na 4 kolumnach empora (chór) mająca na celu powiększenie powierzchni. Nad nią jest druga empora o znacznie mniejszych rozmiarach.

Obiekt w swojej historii służył różnym wyznaniom. I tak do II wojny światowej gospodarzami byli ewangelicy. Po II wojnie światowej kościół Św. Krzyża był kościołem garnizonowym Wojska Polskiego. Konsystorz kościoła ewangelicko-augsburskiego dnia  19 kwietnia 1949 r. zwrócił się do Starostwa w Węgorzewie o zwrot kościołów: Św. Apostołów Piotra i Pawła i Św. Krzyża. Zwrócono ewangelikom drugi z wymienonych.

W 1983 r. świątynia została wydzierżawiona grekokatolikom. W owym czasie pastorem w Węgorzewie był ks. Janusz Jagucki, późniejszy biskup i zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce. Wierni wyznania ewangelickiego do dnia dzisiejszego odprawiają swoje nabożeństwa w kaplicy znajdującej się w podziemnej części kościoła. Dnia 4.06.1998 r. aktem notarialnym Nr 2763/98 świątynia stała się własnością grekokatolików. Ostatnia rata spłaty należności za nią  przypada na 2018r.

Ze względu na bezpieczeństwo wiernych cerkiew wymagała wielu prac remontowych. Wewnątrz świątyni w 1988 roku wykonano dodatkowe wzmocnienia belkowe podtrzymujące strop, co zmieniło nieco jego pierwotny wygląd.

Z początkiem lat 90-tych podjęto starania mające na celu dostosowanie cerkwi do wymagań tradycji Kościoła Wschodniego. I tak w latach 1994-1995 powstał ikonostas. Zaprojektował go inż. Jacek Mermon z Przemyśla, autorami ikon są państwo Gowik z Warszawy, a konstrukcję drewniąna wykonał parafianin Jan Oryńczak.

W dniach 12-13.08.2005 roku parafia uroczyście obchodziła jubileusz 40-lecia, który uświetnił swoją obecnością J.E. Ks. Abp Jan Martyniak. W ramach tych uroczystości dnia 13.11.2005 r. z udziałem kapłanów wyznań: ewangelicko-augsburskiego, rzymskokatolickiego i grekokatolickiego, w przedsionku cerkwi został poświęcony krzyż upamiętniający pastora Brauna – inicjatora budowy świątyni. Krzyż odnaleziono na starym cmentarzu w Węgorzewie. Pochodzi on z nieistniejącego już nagrobka pastora i jego małżonki.

W roku 2006 nawiązano kontakt  z  prof. Romanem Wasyłykiem, rektorem  Akademii Sztuk Pięknych we Lwowie, w następstwie czego w 2007 roku powstały dwie ikony: Zmartwychwstania Pańskiego i Podwyższenia Św. Krzyża. Autorami tych ikon byli absolwenci Akademii.   W latach 2008 – 2009 powstały kolejne ikony: Św. Rodziny, Św. Grzegorza Teologa, Św. Jana Chryzostoma, Św. Proroka Eliasza, Św. Mikołaja Cudotwórcy, Św. Włodzimierza i Olgi, Św. Borysa i Hliba i Św. Bazylego Wielkiego.  Ich autorami są absolwenci lwowskiej akademii – Wasyl Sywak i Taras Łesiw. Ikony poświęcił miejscowy proboszcz o. Dymitr Harasym na Wielkanoc, 19.04.2009 roku.

W roku 2009 zostały zakupione we Lwowie dwa żyrandole i 14 kinkietów, które nadały wschodni wygląd i rozświetliły wnętrze świątyni.

W 2010 roku w bocznych pomieszczeniach cerkwi otwarto kaplicę pogrzebową. Zostały w niej umieszczone drewniane elementy z ołtarza pierwszego, nieistniejącego już kościółka  i rozebranej ambony z obecnej świątyni, stanowiące wartość historyczną. Poświęcenia kaplicy w obecnopści Biskupa-Seniora Janusza Jaguckiego i jego małżonki dokonał Prowincjał Bazylianów w Polsce o. Igor Harasim OSBM  dnia 14.08.2010 r., w dzień parafialnego święta.

Źródła

  1. Angerburg - von A bis Z, Bernd Braumüller, Rotenburg 2002, strony 104, 342, 723
  2. Der Kreis Angerburg, Erich Pfeiffer, Rotenburg 1973, strona 338
  3. „Angerburger Heimatbrief”, zeszyt 74/1976 strony 10 i 13, zeszyt 73/1975 strony 3-5, zeszyt 69/1973 strona 7

Powyższe pozycje pochodzą z prywatnych zbiorów pana Ryszarda Karuzo z Węgorzewa.

  1. Jerozolimska „sadzawka” pastora Brauna w Węgorzewie, dr Adam Jankiewicz
  2. strony internetowe Muzeum M. Kopernika we Fromborku i Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej w Węgorzewie.
  3. encyklopedia internetowa Wikipedia, hasła Oberammergau, Unterammergau oraz Oberammergauer Passionspiele